Colin Firth: Ikona kina, od dumnego Darcy’ego po Króla Jerzego VI

0

Colin Firth, urodzony 10 września 1960 roku w Grayshott w hrabstwie Hampshire, to brytyjski aktor i producent filmowy. Na początku 2026 roku będzie obchodził 65. urodziny. Jest laureatem Oscara i wielu innych prestiżowych nagród, cenionym za niezwykłą wszechstronność, która pozwala mu wcielać się w różnorodne postacie. Jego kariera, trwająca nieprzerwanie od 1983 roku, zaowocowała filmami, które wygenerowały ponad 3 miliardy dolarów przychodu, a jego talent został uhonorowany tytułem Komandora Orderu Imperium Brytyjskiego (CBE). Prywatnie Colin Firth posiada podwójne obywatelstwo – brytyjskie i włoskie.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku Colin Firth będzie miał 65 lat.
• Żona/Mąż: Związek małżeński z Livią Giuggioli zakończył się rozwodem w 2021 roku.
• Dzieci: Ma troje dzieci z dwóch związków.
• Zawód: Aktor, producent filmowy.
• Główne osiągnięcie: Oscar dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za rolę króla Jerzego VI w filmie „Jak zostać królem”.

Podstawowe informacje o Colinie Firthcie

Colin Andrew Firth, brytyjski aktor i producent filmowy, urodził się 10 września 1960 roku w Grayshott w hrabstwie Hampshire. W styczniu 2026 roku będzie obchodził swoje 65. urodziny. Swoje pierwsze kroki w świecie sztuki stawiał w prestiżowych instytucjach, takich jak National Youth Theatre oraz Drama Centre London. Tam doskonalił swoje rzemiosło aktorskie, a podczas przedstawienia końcoworocznego wcielił się w postać Hamleta. Od 1983 roku Firth nieprzerwanie buduje swoją karierę w przemyśle filmowym, zdobywając uznanie na całym świecie jako utalentowany aktor i producent. Jego filmy do tej pory wygenerowały łącznie ponad 3 miliardy dolarów przychodu z 42 premier, co świadczy o jego znaczącym wpływie na rynek kinowy.

Status zawodowy Colina Firtha jest efektem lat ciężkiej pracy i niepodważalnego talentu. W 2011 roku jego wybitne zasługi dla rozwoju sztuki dramatycznej zostały docenione przez brytyjskie władze, które mianowały go Komandorem Orderu Imperium Brytyjskiego (CBE). Jest to jedno z najwyższych brytyjskich odznaczeń państwowych, podkreślające jego wkład w kulturę i sztukę. Firth posiada również podwójne obywatelstwo – brytyjskie i włoskie, co odzwierciedla jego silne związki z oboma krajami, zarówno na płaszczyźnie zawodowej, jak i osobistej.

Rodzina i życie prywatne Colina Firtha

Pochodzenie i dzieciństwo

Colin Andrew Firth przyszedł na świat w rodzinie o akademickich korzeniach. Jego matka, Shirley Jean, była wykładowczynią religioznawstwa porównawczego, a ojciec, David Norman Lewis Firth, pełnił funkcję wykładowcy historii oraz urzędnika ds. edukacji w rządzie Nigerii. Ze względu na zawody rodziców, dzieciństwo Colina było naznaczone podróżami. Spędził kilka lat w Nigerii, a w wieku 11 lat mieszkał w St. Louis w stanie Missouri, co sam określał jako trudny okres. Po powrocie do Anglii uczęszczał do Montgomery of Alamein Secondary School, gdzie czuł się outsiderem i był ofiarą nękania. W reakcji na te doświadczenia, celowo przyjął lokalny akcent i sprawiał wrażenie osoby niezainteresowanej nauką.

Rodzice Colina Firtha mieli silne powiązania z Indią. Oboje urodzili się i spędzili część swojego dzieciństwa w tym kraju. Jego dziadkowie prowadzili tam działalność misyjną jako duchowni. Te rodzinne korzenie z pewnością wpłynęły na wychowanie i światopogląd młodego Colina, choć szczegółowe konsekwencje tych doświadczeń nie są szeroko opisywane.

Małżeństwa i związki

Życie uczuciowe Colina Firtha obfitowało w znaczące relacje. W latach 1989–1994 był związany z aktorką Meg Tilly. Następnie, w 1997 roku, poślubił Livię Giuggioli, z którą doczekał się dzieci. Ich małżeństwo zakończyło się rozwodem w 2021 roku. Z tych dwóch związków Colin Firth ma łącznie troje dzieci. Warto również wspomnieć o jego romansie na planie, który miał miejsce podczas kręcenia „Dumy i uprzedzenia” w 1995 roku. Związał się wówczas z partnerującą mu Jennifer Ehle, jednak informacja o ich relacji dotarła do mediów dopiero po ich rozstaniu.

Kariera aktorska i produkcyjna Colina Firtha

Debiut i przełomowa rola

Kariera filmowa Colina Firtha rozpoczęła się w 1984 roku, kiedy to zadebiutował na wielkim ekranie rolą Tommy’ego Judda w filmie „Inny kraj”. Wcielił się tam w postać marksistowskiego przyjaciela głównego bohatera, występując u boku Ruperta Everetta. Jednak to rok 1995 przyniósł mu ogólnokrajową i międzynarodową sławę. Rola Pana Darcy’ego w serialu BBC „Duma i uprzedzenie” uczyniła z niego „bożyszcze kobiet”, a szczególnie pamiętna i ikoniczna stała się scena w mokrej koszuli. Ta kreacja na stałe wpisała się w historię brytyjskiej telewizji.

Warto wiedzieć: Przyjmując rolę Pana Darcy’ego, która zmieniła jego życie, Firth nie znał wcześniej twórczości Jane Austen i musiał zostać namówiony do przyjęcia tej propozycji przez producentkę.

Seria o Bridget Jones i sukcesy w musicalu

Wizerunek Marka Darcy’ego, stworzony przez Colina Firtha, zyskał nowe życie w popularnej serii filmów o Bridget Jones. Aktor wcielał się w tę postać w latach 2001–2025, co było świadomym zabiegiem mającym na celu sparodiowanie jego wcześniejszego, romantycznego wizerunku z adaptacji powieści Jane Austen. Równocześnie, w 2008 roku, Firth odważnie wkroczył w gatunek musicalowy, debiutując w filmie „Mamma Mia!”. Mimo początkowego zdenerwowania, zaśpiewał utwór „Our Last Summer”, a sam film stał się najbardziej dochodową brytyjską produkcją wszech czasów, co świadczy o jego wszechstronności i zdolności do angażowania się w różnorodne projekty filmowe.

Oscary i wszechstronność w kinie gatunkowym

Największe uznanie krytyków Colin Firth zdobył za rolę króla Jerzego VI w dramacie historycznym „Jak zostać królem” (2010). Za przejmujące przedstawienie monarchy zmagającego się z jąkaniem, aktor otrzymał Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego. To samo wyróżnienie przyniosło mu również Złoty Glob, nagrodę BAFTA oraz nagrodę Gildii Aktorów Ekranowych (SAG), co stanowiło kulminację jego pracy nad tą rolą. Jego zdolność do wcielania się w postacie o różnej głębi i charakterze potwierdziła również rola w filmie Toma Forda „Samotny mężczyzna” (2009), za którą otrzymał Puchar Volpiego dla najlepszego aktora na Festiwalu Filmowym w Wenecji i swoją pierwszą nagrodę BAFTA. Firth udowodnił swoją wszechstronność w kinie gatunkowym, zaskakując widzów rolą tajnego agenta Harry’ego Harta w filmie akcji „Kingsman: Tajne służby” (2014) i jego sequelu z 2017 roku.

Kariera producenta i inne projekty

Poza działalnością aktorską, Colin Firth rozwinął się również jako producent filmowy. W 2012 roku założył firmę produkcyjną Raindog Films, która wyprodukowała docenione przez krytyków filmy, takie jak „Niewidzialny wróg” (2015) i „Loving” (2016). Jego dorobek obejmuje również znaczące role w produkcjach o tematyce historycznej i wojennej, w tym „Angielski pacjent” (1996), „1917” (2019) oraz „Operacja Mincemeat” (2021). W swojej karierze wystąpił również u boku sir Laurence’a Oliviera w serialu „Lost Empires” (1986), adaptacji powieści J.B. Priestleya, co było ważnym krokiem w jego wczesnej karierze. W 2009 roku użyczył swojego wizerunku i głosu w animowanej adaptacji „Opowieści wigilijnej”, wcielając się w postać Freda.

Nagrody i osiągnięcia Colina Firtha

Uznanie Akademii i BAFTA

Colin Firth zgromadził imponującą kolekcję nagród i nominacji, potwierdzających jego talent i znaczenie w branży filmowej. Za swoją wybitną kreację króla Jerzego VI w dramacie historycznym „Jak zostać królem” (2010), aktor otrzymał Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego. To samo wyróżnienie przyniosło mu również Złoty Glob, nagrodę BAFTA oraz nagrodę Gildii Aktorów Ekranowych (SAG), co stanowiło kulminację jego pracy nad tą rolą. Wcześniej, w 2009 roku, za rolę pogrążonego w żałobie profesora w filmie Toma Forda „Samotny mężczyzna”, Firth został uhonorowany Pucharem Volpiego dla najlepszego aktora na Festiwalu Filmowym w Wenecji, a także odebrał swoją pierwszą nagrodę BAFTA, co potwierdziło jego rosnącą pozycję w świecie kina.

Nominacje do Emmy i wpływ społeczny

Choć Oscary i nagrody BAFTA dominują w jego dorobku, Colin Firth był również dwukrotnie nominowany do prestiżowej nagrody Primetime Emmy. Pierwsza nominacja miała miejsce w 2001 roku za rolę nazisty Wilhelma Stuckarta w filmie „Ostateczne rozwiązanie”, a druga w 2022 roku za wcielenie się w postać Michaela Petersona w serialu „Schody”. Jego wpływ wykracza poza świat filmu; w 2011 roku został uwzględniony na prestiżowej liście „Time 100”, prezentującej sto najbardziej wpływowych osób na świecie według magazynu Time, co podkreśla jego znaczenie jako postaci publicznej i aktywisty.

Filantropia, aktywizm i osobowość Colina Firtha

Zaangażowanie społeczne i ekologiczne

Colin Firth jest znany nie tylko ze swojego talentu aktorskiego, ale również z silnego zaangażowania w sprawy społeczne i ekologiczne. Jest aktywnym członkiem organizacji Survival International, od lat prowadząc kampanie na rzecz ochrony praw ludów tubylczych na całym świecie. Angażuje się również w działania na rzecz osób ubiegających się o azyl i walczy o prawa uchodźców, wykorzystując swoją rozpoznawalność do nagłaśniania ich problemów i budowania świadomości społecznej. Jako zagorzały aktywista na rzecz ochrony środowiska, Firth wspiera inicjatywy mające na celu walkę ze zmianami klimatycznymi, podkreślając wagę odpowiedzialności za planetę.

Warto wiedzieć: Firth płynnie mówi po włosku, co pomogło mu w uzyskaniu obywatelstwa tego kraju.

Wkład intelektualny i osobiste refleksje

Firth wykazał się nietypowym zaangażowaniem intelektualnym, zlecając i współtworząc artykuł naukowy dotyczący różnic w strukturze mózgu u osób o różnych orientacjach politycznych. Jego wszechstronność przejawia się również w płynnej znajomości języka włoskiego, co pomogło mu w uzyskaniu obywatelstwa tego kraju. Aktor otwarcie przyznaje, że nienawidził szkoły, uważając ją za nudną i mierną. Jedynym jasnym punktem były dwa lata w Barton Peveril Sixth Form College, gdzie inspirująca nauczycielka literatury wzbudziła w nim pasję do nauki. Zanim zaczął odnosić sukcesy jako aktor, pracował w dziale garderoby National Theatre w Londynie, co pozwoliło mu poznać teatr „od kuchni”.

Ciekawostki i mniej znane fakty o Colinie Firthcie

Początki kariery i wpływ roli Darcy’ego

W 1987 roku Colin Firth został zaliczony przez media do grupy „Brit Pack” – elitarnego grona wschodzących, młodych i zdolnych brytyjskich aktorów, obok takich nazwisk jak Tim Roth czy Paul McGann. Przyjmując rolę Pana Darcy’ego, która odmieniła jego życie, Firth nie znał wcześniej twórczości Jane Austen i musiał zostać namówiony do przyjęcia tej propozycji przez producentkę. Słynna scena w mokrej koszuli z 1995 roku stała się jednym z najbardziej ikonicznych momentów w historii brytyjskiej telewizji, a jego kreacja w „Samotnym mężczyźnie” u projektanta mody Toma Forda zdefiniowała jego wizerunek jako ikony elegancji. Firth jest również współedytorem książki „We Are One: A Celebration of Tribal Peoples”, co łączy jego zainteresowania literackie z aktywizmem.

Rodzina i kontrowersje

Colin Firth jest najstarszym z trojga dzieci. Jego siostra Kate pracuje jako aktorka i trenerka głosu, a młodszy brat Jonathan również jest zawodowym aktorem. Na początku kariery, podczas pracy nad filmem „Inny kraj”, Firth wdał się w długoletni publiczny spór z aktorem Rupertem Everettem, który jednak po latach został ostatecznie zażegnany. Film telewizyjny „Tumbledown” z 1988 roku, w którym zagrał sparaliżowanego żołnierza z wojny o Falklandy, wywołał ogromne kontrowersje i był krytykowany przez polityków.

Najważniejsze role Colina Firtha

Przełomowe kreacje

• Pan Darcy w serialu BBC „Duma i uprzedzenie” (1995) – rola, która przyniosła mu międzynarodową sławę i status „bożyszcza kobiet”.
• Król Jerzy VI w filmie „Jak zostać królem” (2010) – kreacja nagrodzona Oscarem, Złotym Globem i nagrodą BAFTA.
• Mark Darcy w serii filmów o Bridget Jones (2001–2025) – ironiczne nawiązanie do roli Pana Darcy’ego.

Wszechstronność gatunkowa

• Harry Hart w filmie „Kingsman: Tajne służby” (2014) i jego sequelu (2017) – pokazujący aktora w kinie akcji.
• Postać w musicalu w filmie „Mamma Mia!” (2008) – debiut w gatunku muzycznym, który okazał się komercyjnym sukcesem.
• Profesor w filmie „Samotny mężczyzna” (2009) – rola doceniona na Festiwalu Filmowym w Wenecji.

Nagrody i wyróżnienia

Colin Firth zgromadził imponującą kolekcję nagród i nominacji, potwierdzających jego talent i znaczenie w branży filmowej. Do jego najważniejszych osiągnięć należą:

Dodatkowo, w 2011 roku Colin Firth został uhonorowany tytułem Komandora Orderu Imperium Brytyjskiego (CBE), a w tym samym roku znalazł się na liście „Time 100” jako jedna ze stu najbardziej wpływowych osób na świecie.

Colin Firth udowadnia, że prawdziwy sukces tkwi w połączeniu talentu, wszechstronności i zaangażowania społecznego, inspirując do podążania za swoimi pasjami i wykorzystania swojego głosu dla dobra innych.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Colin_Firth