Françoise Gilot: Artystka, muza Picassa, 101 lat życia i twórczości

0

Françoise Gilot, urodzona 26 listopada 1921 roku w Neuilly-sur-Seine we Francji, była światowej sławy francuską malarką, uznaną memuarystką oraz artystką, której kariera obejmowała imponujące osiem dekad. Zmarła 6 czerwca 2023 roku w szpitalu w Nowym Jorku, w wieku 101 lat. Znana jest nie tylko ze swojego bogatego dorobku artystycznego, obejmującego około 1600 obrazów olejnych i 3600 prac na papierze, ale także z burzliwego związku z Pablem Picassem, z którym miała dwoje dzieci, Claude’a i Palomę. Jej twórczość, reprezentowana w czołowych muzeach świata, odzwierciedla dążenie do niezależności i wypracowanie unikalnego, organicznego stylu.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 101 lat (na czerwiec 2023)
• Żona/Mąż: Jonas Salk (od 1970), Luc Simon (1955–?)
• Dzieci: Claude Picasso, Paloma Picasso, Aurélia Simon
• Zawód: Malarka, pisarka, artystka
• Główne osiągnięcie: Bogaty dorobek artystyczny, liczne wystawy muzealne, bestsellerowa książka „Life with Picasso”

Podstawowe informacje o Françoise Gilot

Françoise Gaime Gilot, urodzona 26 listopada 1921 roku w Neuilly-sur-Seine we Francji, zmarła 6 czerwca 2023 roku w Nowym Jorku, dożywając sędziwego wieku 101 lat. Była wszechstronną artystką, cenioną na arenie międzynarodowej jako malarka, memuarystka oraz twórczyni prac w technikach akwareli i ceramiki. Jej niezwykle długa i owocna kariera artystyczna trwała przez osiem dekad, pozostawiając po sobie trwały ślad w historii sztuki. Prace Françoise Gilot znajdują się w stałych kolekcjach ponad tuzina prestiżowych muzeów na całym świecie, co świadczy o jej ugruntowanej pozycji w świecie sztuki.

Dane biograficzne

Françoise Gilot przyszła na świat 26 listopada 1921 roku w Neuilly-sur-Seine, pod Paryżem. Osiągnęła wiek 101 lat, zmarła 6 czerwca 2023 roku w szpitalu w Nowym Jorku. Jej życie było świadectwem długowieczności i nieprzerwanej aktywności twórczej, obejmującej blisko sto lat. Jako francuska artystka, malarka i pisarka, Gilot zdobyła uznanie na arenie międzynarodowej, a jej dzieła są dziś obecne w najważniejszych kolekcjach muzealnych, potwierdzając jej znaczący wkład w sztukę XX i XXI wieku.

Dziedzictwo artystyczne

Dziedzictwo artystyczne Françoise Gilot jest niezwykle bogate i zróżnicowane. Jej twórczość, obejmująca około 1600 obrazów olejnych i 3600 prac na papierze, znajduje się w zbiorach ponad 12 czołowych muzeów świata, w tym w Metropolitan Museum of Art i Centre Pompidou. Szczególnie cenione są jej prace w technice akwareli i ceramiki. W 2021 roku obraz „Paloma à la Guitare” został sprzedany na aukcji Sotheby’s za 1,3 miliona dolarów, co potwierdza rosnącą wartość jej dzieł na rynku sztuki. Twórczość Gilot charakteryzuje się unikalnym stylem, z formami organicznymi i spontanicznością, stanowiąc ważny element historii sztuki współczesnej.

Rodzina i życie prywatne Françoise Gilot

Życie osobiste Françoise Gilot było równie barwne i burzliwe, jak jej kariera artystyczna. Dorastała w rodzinie, w której sztuka odgrywała ważną rolę, a jej związki z wpływowymi postaciami świata sztuki i nauki kształtowały jej losy. Mimo licznych wyzwań, Gilot zawsze podkreślała swoją niezależność i siłę, co najlepiej oddaje jej słynne zdanie: „Lwy łączą się w pary z lwami”. Jej relacje z Pablo Picasso, Lucem Simonem i Jonasem Salkiem miały znaczący wpływ na jej życie i twórczość, a także na jej publiczny wizerunek.

Dzieciństwo i rodzina pochodzenia

Françoise Gilot była córką Émile’a Gilota, biznesmena i agronoma, oraz Madeleine Gilot. Jej matka, Madeleine, sama była akwarelistką i to ona jako pierwsza wprowadziła młodą Françoise w świat sztuki, wpajając jej zasady malarskie, w tym zakaz używania gumki do mazania. To właśnie matka zaszczepiła w niej zamiłowanie do sztuki i wpłynęła na jej późniejszą ścieżkę kariery, choć ojciec początkowo naciskał na studia prawnicze.

Związki i relacje

Françoise Gilot była kobietą o silnej osobowości, która przyciągała uwagę wybitnych mężczyzn. Jej związki były często intensywne i miały duży wpływ na jej życie i twórczość. Sama artystka podsumowała swoje relacje z wpływowymi partnerami w charakterystyczny sposób, mówiąc: „Lwy łączą się w pary z lwami”, co podkreślało jej własną siłę i niezależność.

Relacja z Pablo Picasso

W latach 1943–1953, Françoise Gilot pozostawała w nieformalnym, lecz niezwykle intensywnym związku z Pablem Picassem. Pełniąc rolę jego muzy i partnerki, była nie tylko inspiracją dla artysty, ale także matką jego dwojga dzieci: syna Claude’a i córki Palomy. Ich związek, choć pełen pasji, był również naznaczony trudnościami i konfliktami, które znalazły odzwierciedlenie w późniejszych publikacjach Gilot.

Małżeństwa

Po rozstaniu z Picassem, Françoise Gilot związała się z innymi wpływowymi mężczyznami. W 1955 roku poślubiła artystę Luca Simona, z którym doczekała się córki Aurélii. Jej drugim mężem, od 1970 roku, był Jonas Salk, amerykański pionier w dziedzinie medycyny i wynalazca szczepionki przeciwko polio. Ich małżeństwo trwało aż do śmierci Salka w 1995 roku.

Filozofia życiowa

Françoise Gilot wyznawała filozofię niezależności i siły, czego wyrazem jest jej słynne stwierdzenie: „Lwy łączą się w pary z lwami”. Ta maksyma podkreślała jej własną, silną pozycję i dążenie do partnerskich relacji z wpływowymi mężczyznami, a nie bycie jedynie ich muzą czy towarzyszką. Jej życie było dowodem na to, że kobieta może odnieść sukces jako artystka i partnerka wybitnych postaci, zachowując przy tym własną tożsamość i ambicje.

Kariera artystyczna Françoise Gilot

Kariera artystyczna Françoise Gilot była długa, zróżnicowana i pełna znaczących osiągnięć. Od pierwszych kroków w okupowanym Paryżu po międzynarodowe uznanie, jej droga artystyczna była naznaczona determinacją, talentem i zdolnością do wypracowania własnego, niepowtarzalnego stylu. Współpraca z kluczowymi postaciami świata sztuki oraz publikacje na temat jej związków z Picassem i Matisse’em ugruntowały jej pozycję jako ważnej postaci w historii sztuki XX wieku.

Początki i rozwój kariery

Pierwsza wystawa obrazów Françoise Gilot odbyła się w okupowanym Paryżu w 1943 roku, co było odważnym krokiem w trudnych czasach. Jej talent został szybko dostrzeżony, a jako jedna z zaledwie dwóch kobiet w historii, podpisała kontrakt z renomowanym marszandem Danielem-Henrim Kahnweilerem. Ten kontrakt był znaczącym osiągnięciem, otwierającym jej drzwi do świata wielkiej sztuki i handlu dziełami sztuki. W wieku 19 lat, po studiach prawniczych, definitywnie porzuciła prawo, aby poświęcić się w pełni malarstwu.

Techniki i styl

Françoise Gilot pracowała głównie w technikach akwareli i ceramiki, choć jej dorobek obejmuje również malarstwo olejne. Choć wczesne prace mogły być pod wpływem Pabla Picassa, Gilot szybko wypracowała własny, unikalny styl. Unikała ostrych krawędzi, preferując formy organiczne i spontaniczność w swoich kompozycjach. Jej styl cechowała subtelność i płynność, odzwierciedlając jej wrażliwość i artystyczną wizję.

Dorobek artystyczny

Dorobek artystyczny Françoise Gilot jest imponujący pod względem ilości i różnorodności. Obejmuje około 1600 obrazów olejnych oraz 3600 prac na papierze, co świadczy o jej nieustającej aktywności twórczej przez wiele lat. Jej prace, charakteryzujące się organicznymi formami i spontanicznością, znajdują się w kolekcjach muzeów na całym świecie, w tym w Metropolitan Museum of Art i Centre Pompidou. To świadectwo jej trwałego wpływu na sztukę współczesną.

Wartość rynkowa prac

Wartość rynkowa prac Françoise Gilot potwierdza jej status jako cenionej artystki. W 2021 roku jej obraz „Paloma à la Guitare” został sprzedany na aukcji Sotheby’s za znaczącą kwotę 1,3 miliona dolarów. Ten wynik aukcyjny stanowi dowód na rosnące zainteresowanie i docenienie jej twórczości przez kolekcjonerów i rynek sztuki, co umacnia jej pozycję wśród znaczących artystów XX i XXI wieku.

Osiągnięcia i nagrody Françoise Gilot

Françoise Gilot została doceniona nie tylko przez świat sztuki, ale także przez francuskie władze, które uhonorowały ją prestiżowymi odznaczeniami. Jej wkład w kulturę i sztukę został nagrodzony najwyższymi wyróżnieniami, potwierdzając jej znaczenie w historii Francji i świata.

Odznaczenia państwowe

Za swoje zasługi dla sztuki i kultury, Françoise Gilot otrzymała wysokie odznaczenia państwowe. W 1990 roku została mianowana Kawalerem Legii Honorowej (Chevalier de la Légion d’honneur). W 2010 roku otrzymała awans na Oficera Legii Honorowej, co jest jednym z najwyższych odznaczeń przyznawanych przez rząd francuski w dziedzinie sztuki. Te wyróżnienia świadczą o jej trwałym wpływie i uznaniu jej dorobku artystycznego na najwyższym szczeblu.

Lista nagród i wyróżnień

• 1990: Kawaler Legii Honorowej (Chevalier de la Légion d’honneur)
• 2010: Oficer Legii Honorowej

Działalność literacka i inne projekty

Poza działalnością malarską, Françoise Gilot odniosła sukcesy jako pisarka i projektantka. Jej książki, w tym bestsellerowa relacja o życiu z Picassem, cieszyły się ogromnym powodzeniem, mimo prób zablokowania ich publikacji. Angażowała się także w projekty teatralne, projektując scenografię i kostiumy dla uznanych instytucji kultury.

Bestsellery literackie

Françoise Gilot zasłynęła również jako autorka. W 1964 roku opublikowała książkę „Life with Picasso”, która stała się bestsellerem, sprzedając się w ponad milionie egzemplarzy. Mimo prawnych prób zablokowania jej przez Pabla Picassa, książka ujawniła kulisy ich burzliwego związku. Później, w 1990 roku, wydała kolejną ważną pozycję: „Matisse and Picasso: A Friendship in Art”, w której opisała relacje między dwoma gigantami sztuki.

Współpraca z instytucjami kultury

W latach 80. i 90. XX wieku Françoise Gilot rozszerzyła swoją działalność artystyczną o współpracę z Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku. Dla produkcji wystawianych w tej prestiżowej instytucji projektowała kostiumy, scenografię oraz maski, demonstrując swoją wszechstronność i umiejętność adaptacji do różnych form wyrazu artystycznego.

Kontrowersje i trudne relacje Françoise Gilot

Związek Françoise Gilot z Pablem Picassem, choć inspirujący dla sztuki, był również źródłem licznych konfliktów i trudności. Po rozstaniu, Picasso próbował sabotować karierę Gilot, a ich relacja była naznaczona przemocą i próbami zniszczenia jej dorobku. Publikacja jej wspomnień wywołała dalsze reperkusje, prowadząc do zerwania kontaktu z dziećmi.

Konflikty z Pablo Picasso

Rozstanie Françoise Gilot z Pablem Picassem w 1953 roku nie zakończyło ich skomplikowanej relacji. Picasso, w akcie zemsty i próby zniszczenia jej kariery, nakazał galeriom zaprzestanie współpracy z Gilot. Jego działania miały na celu odizolowanie jej artystycznie i zawodowo. Co więcej, podczas ich związku, Gilot była nękana na ulicach Paryża przez Olgę Chochłową, legalną żonę Picassa, co pokazuje złożoność i trudność ich sytuacji.

Przemoc i nękanie

Relacja Françoise Gilot z Picassem była naznaczona również przemocą. Picasso dopuszczał się wobec niej fizycznej agresji, a w przypływach gniewu niszczył jej rzeczy osobiste, w tym dzieła sztuki oraz cenne listy od Henriego Matisse’a. Te akty destrukcji świadczą o toksyczności ich związku i destrukcyjnym wpływie, jaki Picasso wywierał na życie i pracę Gilot.

Konsekwencje publikacji

Publikacja książki „Life with Picasso” w 1964 roku, jedenanaście lat po rozstaniu, wywołała burzę. Rozwścieczony Picasso zerwał wszelkie kontakty ze swoimi dziećmi, Claude’em i Palomą, odmawiając widzenia się z nimi do końca życia. Ten drastyczny krok świadczy o sile jego reakcji na ujawnienie szczegółów ich wspólnego życia i o głębokim wpływie, jaki publikacja wywarła na całą rodzinę.

Ciekawostki z życia Françoise Gilot

Życie Françoise Gilot było pełne niecodziennych zdarzeń i cech, które czynią jej postać jeszcze bardziej fascynującą. Od urodzenia oburęczna, przez straty wojenne, po świadome wybory edukacyjne i artystyczne, Gilot konsekwentnie kształtowała swoją ścieżkę życiową i artystyczną.

Ambidestria i edukacja

Françoise Gilot była oburęczna – urodziła się leworęczna, ale w wieku czterech lat ojciec zmusił ją do pisania prawą ręką. Ta adaptacja mogła wpłynąć na jej rozwój manualny. Aby móc studiować sztukę, Gilot regularnie opuszczała poranne zajęcia na studiach prawniczych, na które uczęszczała pod naciskiem ojca. W wieku 19 lat definitywnie porzuciła prawo, aby w pełni poświęcić się malarstwu, co było kluczowym momentem w jej życiu.

Straty wojenne

Podczas II wojny światowej Françoise Gilot doświadczyła znaczących strat. Wszystkie jej wczesne rysunki i akwarele zostały zniszczone, gdy ciężarówka przewożąca dobytek jej rodziny została zbombardowana przez nazistów. Ta strata była bolesnym doświadczeniem, które jednak nie powstrzymało jej od dalszej twórczości i odbudowy swojego dorobku artystycznego.

Inspiracje w kulturze popularnej

Postać Françoise Gilot została uwieczniona w kulturze popularnej. Aktorka Natascha McElhone wcieliła się w jej rolę w filmie „Surviving Picasso” z 1996 roku, a Clémence Poésy zagrała ją w serialu „Genius” z 2018 roku. Te adaptacje filmowe i telewizyjne przybliżyły jej historię szerszej publiczności, przedstawiając ją jako silną i niezależną kobietę, która odegrała znaczącą rolę w życiu Pabla Picassa i w historii sztuki.

Chronologia życia i kariery Françoise Gilot

Warto wiedzieć: Françoise Gilot była jedną z zaledwie dwóch kobiet w historii, które podpisały kontrakt z renomowanym marszandem Danielem-Henrim Kahnweilerem.

Warto wiedzieć: Picasso, w przypływie gniewu po publikacji „Life with Picasso”, zniszczył osobiste dzieła sztuki Gilot oraz cenne listy od Henriego Matisse’a.

Françoise Gilot pozostaje postacią o niezwykłej sile charakteru i wszechstronnym talencie, która przez osiem dekad kształtowała świat sztuki, a jej życie stanowi inspirację dla wielu. Kluczowe dla jej historii jest świadectwo niezłomności ducha i artystycznej pasji, które pozwoliły jej przejść przez liczne życiowe burze i odcisnąć trwałego śladu w historii sztuki.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Fran%C3%A7oise_Gilot