Jane Seymour Fonda, urodzona 21 grudnia 1937 roku, to legendarna amerykańska aktorka, dwukrotna laureatka Oscara, aktywistka polityczna i pionierka ruchu fitness. Na początku 2026 roku będzie obchodzić swoje 88. urodziny. Córka wybitnego aktora Henry’ego Fondy, odziedziczyła talent i pasję do sztuki, stając się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci Hollywood. Jej wszechstronna kariera obejmuje wybitne role filmowe, znaczące osiągnięcia teatralne i telewizyjne, a także aktywny udział w ruchach społecznych i politycznych. Aktorka jest również znana ze swojej roli w popularyzacji ćwiczeń fizycznych, wydając bestsellerowe kasety wideo z treningami, które zmieniły podejście do zdrowego stylu życia.
Życie prywatne Jane Fondy, naznaczone zarówno sukcesami, jak i trudnymi momentami, stanowi integralną część jej barwnej biografii. Trzykrotne małżeństwa, trójka dzieci i głębokie zaangażowanie w sprawy społeczne ukształtowały postać Jane Fondy, która nieustannie inspiruje kolejne pokolenia swoją odwagą, determinacją i niezłomnymi przekonaniami.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na styczeń 2026 roku Jane Fonda ma 88 lat.
- Żona/Mąż: Była trzykrotnie zamężna (Roger Vadim, Tom Hayden, Ted Turner).
- Dzieci: Ma troje dzieci (Troy Garity, adoptowana Mary Williams).
- Zawód: Aktorka, aktywistka, pionierka fitness.
- Główne osiągnięcie: Dwukrotna zdobywczyni Oscara, ikona kina i aktywizmu, pionierka fitnessu.
Podstawowe informacje o Jane Fondzie
Dane biograficzne
Jane Seymour Fonda przyszła na świat 21 grudnia 1937 roku w Nowym Jorku. Na styczeń 2026 roku aktorka ma 88 lat. Jej rodzicami byli wybitny amerykański aktor Henry Fonda oraz kanadyjska socjeta Frances Ford Seymour. Aktorka otrzymała swoje imię na cześć Jane Seymour, trzeciej żony angielskiego króla Henryka VIII. Ze strony matki, Jane Fonda jest spokrewniona z historyczną postacią. Do czwartej klasy szkoły podstawowej była nazywana „Lady”.
Pochodzenie i nazwisko
Nazwisko Fonda ma swoje korzenie we Włoszech. Według przekazów rodzinnych Henry’ego Fondy, przodkowie aktorki pochodzili z tego kraju, a ich historia sięga XVI wieku. W żyłach Jane Fondy płynie również krew angielska, francuska i szkocka. Pełne imię i nazwisko aktorki to Jane Seymour Fonda.
Rodzina i życie prywatne Jane Fondy
Rodzice i rodzeństwo
Wczesne życie Jane Fondy naznaczyła śmierć matki, Frances Ford Seymour, która zmarła samobójczo w 1950 roku, gdy Jane miała zaledwie 12 lat. Ojciec aktorki, Henry Fonda, poślubił Susan Blanchard. Jane miała brata, Petera Fondę, który również został aktorem. Ze strony matki miała przyrodnią siostrę, Frances de Villers Brokaw.
Małżeństwa i związki
Jane Fonda była trzykrotnie zamężna. Jej pierwszym mężem był reżyser Roger Vadim (1965–1973). Drugim mężem był aktywista Tom Hayden (1973–1990). Trzecim mężem był potentat medialny Ted Turner (1991–2001). Poza formalnymi związkami, w latach 2009–2017 pozostawała w związku z Richardem Perrym.
Dzieci
Jane Fonda jest matką trojga dzieci. Jednym z jej synów jest aktor Troy Garity. Aktorka adoptowała również Mary Williams.
Kariera zawodowa Jane Fondy
Początki kariery: modeling i teatr
Zanim wkroczyła do świata aktorstwa, Jane Fonda próbowała sił jako modelka, dwukrotnie pojawiając się na okładce magazynu „Vogue”. Pierwsze kroki na scenie teatralnej postawiła w 1954 roku, występując u boku ojca w przedstawieniu „The Country Girl”.
Przełomowe spotkanie i debiut
Kluczowym momentem było spotkanie z Lee Strasbergiem w Actors Studio w 1958 roku, które zainspirowało ją do poświęcenia się aktorstwu. Swój debiut na Broadwayu zaliczyła w 1960 roku w sztuce „There Was a Little Girl”, za który otrzymała nominację do nagrody Tony. W tym samym roku zadebiutowała na ekranie w komedii „Tall Story”.
Przełomowe role i status gwiazdy
Jane Fonda szybko zdobywała uznanie krytyków. W 1964 roku wystąpiła w filmie „Circle of Love”, stając się jedną z pierwszych amerykańskich gwiazd pojawiających się nago w zagranicznej produkcji. Status symbolu seksu zyskała dzięki roli w filmie „Barbarella” (1968). W 1969 roku otrzymała nagrodę New York Film Critics Circle i pierwszą nominację do Oscara za rolę w filmie „Czyż nie dobija się koni?”.
Wycofanie z aktorstwa i powrót
Po sukcesach w latach 70. i 80., Jane Fonda zdecydowała się na przerwę w karierze. W 1991 roku, po ślubie z Tedem Turnerem, wycofała się z ekranów. Powróciła w 2005 roku rolą w filmie „Sposób na teściową”. W latach 2015–2022 odnosiła sukcesy w serialu Netflixa „Grace i Frankie”, zdobywając za swoją rolę nominację do nagrody Emmy.
Osiągnięcia i nagrody Jane Fondy
Nagrody Akademii (Oscary)
Jane Fonda jest dwukrotną laureatką Nagrody Akademii filmowej, Oscara. Pierwszą statuetkę zdobyła w 1971 roku za rolę w thrillerze „Klute”. Drugiego Oscara otrzymała w 1978 roku za kreację w dramacie wojennym „Powrót do domu”.
Złote Globy
W kolekcji nagród Jane Fondy znajduje się siedem Złotych Globów, w tym prestiżowa nagroda im. Cecila B. DeMille’a za całokształt twórczości, przyznana w 2021 roku.
Inne prestiżowe nagrody za całokształt twórczości
Poza Oscarami i Złotymi Globami, Jane Fonda została uhonorowana Honorową Złotą Palmą w Cannes (2007), AFI Life Achievement Award (2014), Złotym Lwem za całokształt twórczości na Festiwalu Filmowym w Wenecji (2017) oraz Screen Actors Guild Life Achievement Award (2025).
Nagrody teatralne i telewizyjne
Za rolę w filmie „Czyż nie dobija się koni?” (1969) otrzymała nagrodę New York Film Critics Circle. W 1984 roku zdobyła nagrodę Primetime Emmy za występ w produkcji „The Dollmaker”. W 2009 roku powróciła na deski Broadwayu w sztuce „33 Variations”, za którą ponownie otrzymała nominację do nagrody Tony.
Wyróżnienia krytyków
W początkach kariery w 1963 roku została uznana za „Najgorszą Aktorkę Roku” przez „Harvard Lampoon” za rolę w filmie „Raport Chapmana”, co stanowiło ciekawy kontrast z jej późniejszymi, powszechnie docenianymi rolami.
Działalność pozazawodowa Jane Fondy
Aktywizm polityczny i społeczny
Jane Fonda od lat znana jest ze swojej silnej postawy aktywistki politycznej. Jej zaangażowanie było widoczne już w czasach wojny w Wietnamie, gdzie w 1972 roku odwiedziła Hanoi, co wywołało kontrowersje i przyniosło jej przydomek „Hanoi Jane”. Aktorka jest zdeklarowaną feministką i działaczką na rzecz ochrony środowiska. Współzałożyła Women’s Media Center, organizację mającą na celu zwiększenie widoczności kobiet w mediach.
Filantropia i organizacje
Zaangażowanie Jane Fondy w sprawy społeczne obejmuje wspieranie różnych organizacji i inicjatyw, w tym ruchów walczących o prawa rdzennych Amerykanów, społeczności LGBTQ+, oraz protestów przeciwko konfliktom zbrojnym i przemocy.
Autobiografia
W 2005 roku Jane Fonda opublikowała autobiografię „My Life So Far”, w której dzieli się swoimi wspomnieniami i przemyśleniami.
Sport i pasje Jane Fondy
Początki zainteresowania ruchem
Już w młodym wieku Jane Fonda wykazywała zamiłowanie do ruchu. W wieku 15 lat pracowała jako instruktorka tańca.
Rewolucja fitness: kasety wideo i sprzedaż
W 1982 roku Jane Fonda zapoczątkowała rewolucję w świecie fitness, wydając kasetę wideo „Jane Fonda’s Workout”. Nagranie to odniosło spektakularny sukces, stając się najlepiej sprzedającym się nagraniem VHS w historii. Aktorka wydała 22 filmy z ćwiczeniami, które sprzedały się w nakładzie ponad 17 milionów egzemplarzy.
Wydawnictwa fitness po przerwie
Po dłuższej przerwie od aktywności w dziedzinie fitnessu, Jane Fonda powróciła z nowymi materiałami, wydając w latach 2009–2012 kolejne pięć zestawów ćwiczeń.
Kontrowersje i ciekawostki z życia Jane Fondy
Krytyka i kontrowersyjne momenty
Kariera Jane Fondy nie była pozbawiona kontrowersji. W 1966 roku pozwała magazyn „Playboy” za opublikowanie bez jej zgody zdjęć. Największy skandal wywołała jej wizyta w Hanoi w 1972 roku. W 1970 roku została aresztowana, co stało się jednym z ikonicznych momentów jej działalności aktywistycznej.
Ciekawostki dotyczące pochodzenia i początków kariery
Po porzuceniu studiów w Vassar College, Jane Fonda wyjechała na sześć miesięcy do Paryża, gdzie studiowała sztukę. Przygotowując się do roli w filmie „Klute”, przeprowadzała dogłębne wywiady z prawdziwymi prostytutkami. Jej oficjalna strona internetowa to janefonda.com.
Kluczowe momenty w karierze
- 1954: Występ w przedstawieniu „The Country Girl” wraz z ojcem.
- 1958: Spotkanie z Lee Strasbergiem w Actors Studio.
- 1960: Debiut na Broadwayu w sztuce „There Was a Little Girl” i debiut kinowy w filmie „Tall Story”.
- 1968: Rola w filmie „Barbarella”, która przyniosła jej status symbolu seksu.
- 1971: Pierwszy Oscar za rolę w filmie „Klute”.
- 1978: Drugi Oscar za rolę w filmie „Powrót do domu”.
- 1982: Wydanie bestsellerowej kasety wideo „Jane Fonda’s Workout”.
- 1991: Wycofanie się z aktorstwa.
- 2005: Powrót na ekrany w filmie „Sposób na teściową”.
- 2015–2022: Sukcesy w serialu „Grace i Frankie”.
Nagrody i wyróżnienia Jane Fondy
| Nagroda | Rok | Za |
|---|---|---|
| Oscar dla najlepszej aktorki | 1971 | Film „Klute” |
| Oscar dla najlepszej aktorki | 1978 | Film „Powrót do domu” |
| Złoty Glob | (nie podano konkretnych lat dla wszystkich 7) | (nie podano konkretnych filmów/ról) |
| Nagroda im. Cecila B. DeMille’a (Złoty Glob za całokształt twórczości) | 2021 | Całokształt twórczości |
| Honorowa Złota Palma | 2007 | Całokształt twórczości |
| AFI Life Achievement Award | 2014 | Całokształt twórczości |
| Złoty Lew za całokształt | 2017 | Całokształt twórczości |
| Screen Actors Guild Life Achievement Award | 2025 | Całokształt twórczości |
| Nagroda New York Film Critics Circle | 1969 | Film „Czyż nie dobija się koni?” |
| Primetime Emmy dla najlepszej aktorki w miniserialu lub filmie telewizyjnym | 1984 | Produkcja „The Dollmaker” |
| Nominacja do nagrody Tony | 1960 | Sztuka „There Was a Little Girl” |
| Nominacja do nagrody Tony | 2009 | Sztuka „33 Variations” |
| Nominacja do nagrody Emmy | (nie podano roku) | Serial „Grace i Frankie” |
Ważne daty w życiu Jane Fondy
- 21 grudnia 1937: Narodziny Jane Seymour Fondy w Nowym Jorku.
- 1950: Śmierć matki, Frances Ford Seymour; ślub Henry’ego Fondy z Susan Blanchard.
- 1965: Ślub z Rogerem Vadimem.
- 1970: Aresztowanie podczas działalności aktywistycznej.
- 1971: Pierwszy Oscar za rolę w filmie „Klute”.
- 1972: Kontrowersyjna wizyta w Hanoi.
- 1973: Rozwód z Rogerem Vadimem i ślub z Tomem Haydenem.
- 1978: Drugi Oscar za rolę w filmie „Powrót do domu”.
- 1982: Wydanie bestsellerowej kasety wideo „Jane Fonda’s Workout”.
- 1984: Nagroda Emmy za „The Dollmaker”; współtworzenie Hollywood Women’s Political Committee.
- 1990: Rozwód z Tomem Haydenem.
- 1991: Ślub z Tedem Turnerem; wycofanie się z aktorstwa.
- 2001: Rozwód z Tedem Turnerem.
- 2005: Powrót na ekrany w filmie „Sposób na teściową”; publikacja autobiografii „My Life So Far”; współzałożenie Women’s Media Center.
- 2009: Powrót na Broadway w sztuce „33 Variations”.
- 2015–2022: Sukcesy w serialu „Grace i Frankie”.
- 2021: Nagroda Cecila B. DeMille’a.
- 2025: Screen Actors Guild Life Achievement Award.
Warto wiedzieć: Po porzuceniu studiów w Vassar College, Jane Fonda wyjechała na sześć miesięcy do Paryża, gdzie studiowała sztukę, zanim zdecydowała się na karierę aktorską. Jej powrót na Broadway w 2009 roku po 46 latach przerwy z nominacją do nagrody Tony za sztukę „33 Variations” świadczy o jej nieustającej pasji do teatru.
Podsumowując, życie i kariera Jane Fondy to inspirująca opowieść o odwadze w wyrażaniu siebie, zaangażowaniu w ważne sprawy społeczne i nieustannym dążeniu do rozwoju, zarówno na ekranie, jak i poza nim. Jej wpływ na kino, aktywizm i kulturę fitness jest niepodważalny.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Ile operacji plastycznych miała Jane Fonda?
Jane Fonda otwarcie mówiła o swoich zabiegach kosmetycznych, przyznając się do liftingów powiek i operacji usunięcia worków pod oczami. Nie podaje się jednak dokładnej liczby wszystkich przeprowadzonych operacji plastycznych.
Kim jest Jane Fonda?
Jane Fonda to amerykańska aktorka filmowa, telewizyjna i teatralna, znana również jako aktywistka społeczna i feministka. Jest laureatką dwóch Oscarów i wielu innych prestiżowych nagród.
Ile dzieci ma Jane Fonda?
Jane Fonda ma dwoje dzieci: syna Troy Garrity’ego ze swojego drugiego małżeństwa z Tomem Haydenem oraz córkę Vanessa Vadim ze związku z Rogerem Vadimem.
Co się stało z Bridget Fondą?
Bridget Fonda, bratanica Jane Fondy, wycofała się z życia publicznego i kariery aktorskiej w 2002 roku. Od tego czasu wiedzie spokojne życie z dala od świateł reflektorów, skupiając się na rodzinie.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Jane_Fonda
