James Earl Carter Jr., powszechnie znany jako Jimmy Carter, to amerykański polityk i filantrop, który zapisał się w historii jako 39. prezydent Stanów Zjednoczonych. Urodzony 1 października 1924 roku, jako pierwszy w dziejach USA dożył setnych urodzin, świętując je 1 października 2024 roku. Jego prezydentura, przypadająca na lata 1977–1981, była okresem pełnym wyzwań, zarówno na arenie krajowej, jak i międzynarodowej. Po opuszczeniu Białego Domu, Carter poświęcił się niemal całkowicie działalności humanitarnej i promowaniu pokoju na świecie, co przyniosło mu uznanie i Pokojową Nagrodę Nobla w 2002 roku. Jego żona, Rosalynn, była jego niezastąpioną partnerką przez 77 lat aż do jej śmierci w 2023 roku.
Jimmy Carter jest najdłużej żyjącym prezydentem Stanów Zjednoczonych, a jego post-prezydentura, trwająca ponad 43 lata, jest powszechnie uznawana za jedną z najbardziej aktywnych i owocnych w historii. Jego zaangażowanie w rozwiązywanie konfliktów, walkę z chorobami i promowanie praw człowieka stanowi inspirujący przykład służby publicznej.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 100 lat (na 1 października 2024)
- Żona/Mąż: Rosalynn Smith Carter
- Dzieci: 4 dzieci
- Zawód: Polityk, prezydent USA, rolnik, działacz humanitarny
- Główne osiągnięcie: Porozumienia Camp David, walka z drakunkulozą, Pokojowa Nagroda Nobla
Podstawowe informacje o Jimmy’m Carterze
James Earl Carter Jr., znany jako Jimmy Carter, urodził się 1 października 1924 roku w Plains w stanie Georgia. Jest on jedynym prezydentem Stanów Zjednoczonych pochodzącym z tego stanu. Carter przeszedł do historii jako pierwszy w dziejach USA prezydent, który osiągnął wiek 100 lat. Jego życie zakończyło się 29 grudnia 2024 roku, kiedy zmarł w swoim rodzinnym domu w Plains, zaledwie kilka miesięcy po świętowaniu swoich setnych urodzin. Był najdłużej żyjącym prezydentem w historii Stanów Zjednoczonych. Jego prezydentura, jako 39. prezydenta Stanów Zjednoczonych, trwała od 1977 do 1981 roku. Reprezentując Partię Demokratyczną, jego kadencja stanowiła pomost między rządami Geralda Forda a Ronalda Reagana.
Dane biograficzne i pochodzenie
Jimmy Carter wywodził się z rodziny o głębokich tradycjach rolniczych w Georgii. To właśnie to dziedzictwo ukształtowało jego tożsamość jako „farmera uprawiającego orzeszki ziemne” (peanut farmer), co stało się charakterystycznym elementem jego wizerunku politycznego. Jego korzenie w Plains, w stanie Georgia, były dla niego niezwykle ważne przez całe życie.
Okres prezydentury
Jako 39. prezydent Stanów Zjednoczonych, Jimmy Carter pełnił urząd w latach 1977–1981. Jego kadencja przypadła na okres przejściowy w amerykańskiej polityce. Carter, reprezentujący Partię Demokratyczną, był następcą Geralda Forda, a jego prezydentura poprzedzała rządy Ronalda Reagana. Okres ten charakteryzował się zarówno znaczącymi osiągnięciami, jak i poważnymi wyzwaniami, które wpłynęły na jego reelekcję.
Kariera polityczna przed prezydenturą
Zanim Jimmy Carter objął najwyższy urząd w państwie, jego droga polityczna wiodła przez stanową scenę Georgii. W latach 1971–1975 pełnił funkcję 76. gubernatora tego stanu. Wcześniej, od 1963 do 1967 roku, reprezentował 14. dystrykt jako senator stanowy w Senacie Georgii. Doświadczenia te zbudowały jego podstawy do dalszej kariery politycznej.
Rodzina i życie prywatne Jimmy’ego Cartera
Życie osobiste Jimmy’ego Cartera było silnie związane z jego żoną, Rosalynn Smith, którą poślubił w 1946 roku. Ich małżeństwo, trwające 77 lat aż do jej śmierci w 2023 roku, było jednym z najdłuższych w historii amerykańskich par prezydenckich. Rosalynn Carter była nie tylko partnerką życiową, ale także najbliższą doradczynią byłego prezydenta. Ich wspólna droga przez życie była przykładem trwałości i wzajemnego wsparcia.
Małżeństwo i rodzina
Małżeństwo Jimmy’ego i Rosalynn Carterów rozpoczęło się w 1946 roku i przetrwało 77 lat, czyniąc je jednym z najdłuższych w historii amerykańskich par prezydenckich. Rosalynn Smith, przyszła pierwsza dama, stała się nieodłączną częścią życia i kariery politycznej swojego męża. Jej wpływ jako doradczyni był znaczący. Ich wspólne życie, mimo burzliwych czasów politycznych, było fundamentem jego osobistej stabilności.
Pochodzenie i tożsamość
Jimmy Carter wywodził się z rodziny o głębokich tradycjach rolniczych w stanie Georgia. To doświadczenie z życia na wsi, jako „farmer uprawiający orzeszki ziemne” (peanut farmer), ukształtowało jego tożsamość i stało się ważnym elementem jego wizerunku politycznego. Powrót do Plains po zakończeniu prezydentury i zarządzanie rodzinną farmą orzeszków ziemnych podkreślało jego przywiązanie do korzeni i dystans wobec wielkiej polityki.
Kariera wojskowa Jimmy’ego Cartera
Przed rozpoczęciem kariery politycznej, Jimmy Carter odbył znaczącą służbę wojskową. Ukończył prestiżową Akademię Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych (U.S. Naval Academy) w 1946 roku, zdobywając tytuł Bachelor of Science. To wykształcenie stanowiło podstawę do jego wieloletniej służby w amerykańskiej marynarce wojennej, która obejmowała zarówno służbę czynną, jak i rezerwową.
Wykształcenie wojskowe
W 1946 roku Jimmy Carter ukończył Akademię Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych (U.S. Naval Academy) w Annapolis, uzyskując tytuł Bachelor of Science. Ukończenie tej renomowanej uczelni przygotowało go do wieloletniej i wymagającej służby w siłach morskich Stanów Zjednoczonych. Wykształcenie zdobyte w Annapolis było kluczowym etapem jego rozwoju.
Służba czynna i rezerwa
Po ukończeniu Akademii Marynarki Wojennej, Jimmy Carter służył w United States Navy w latach 1946–1953 w służbie czynnej. Następnie kontynuował służbę w rezerwie do roku 1961, osiągając stopień porucznika (Lieutenant). Jego zaangażowanie w marynarkę wojenną obejmowało różnorodne zadania i doświadczenia.
Udział w działaniach wojennych
W trakcie swojej kariery wojskowej, Jimmy Carter służył w siłach podwodnych (submarine service). Jego służba przypadła na okres II wojny światowej, choć dokładny zakres jego udziału w działaniach bojowych nie jest szczegółowo opisany w dostarczonych faktach. Niemniej jednak, doświadczenie wojskowe stanowiło ważny rozdział w jego życiu.
Prezydentura Jimmy’ego Cartera
W 1976 roku Jimmy Carter, jako tzw. „czarny koń” (dark horse), zdobył nominację Partii Demokratycznej. Był politykiem stosunkowo mało znanym poza swoim rodzinnym stanem, jednak dzięki bezpośredniej i skutecznej kampanii wyborczej zdołał pokonać urzędującego prezydenta Geralda Forda. Jego prezydentura, trwająca od 1977 do 1981 roku, była okresem znaczących zmian i wyzwań. Carter, jako 39. prezydent USA, mierzył się z trudną sytuacją gospodarczą i napięciami międzynarodowymi.
Droga do prezydentury
Jimmy Carter, wówczas gubernator Georgii, zaskoczył wielu komentatorów politycznych, zdobywając nominację Partii Demokratycznej w 1976 roku. Określano go jako „czarnego konia” – polityka, który wbrew oczekiwaniom zdołał zbudować silną kampanię opartą na bezpośrednim kontakcie z wyborcami. Jego zwycięstwo nad urzędującym prezydentem Geraldem Fordem było jednym z najbardziej znaczących wydarzeń politycznych tamtego okresu. Sukces ten otworzył mu drogę do Białego Domu.
Kluczowe decyzje i polityka wewnętrzna
Jedną z pierwszych i najbardziej symbolicznych decyzji Jimmy’ego Cartera po objęciu urzędu w 1977 roku było ułaskawienie wszystkich osób, które uchylały się od poboru do wojska podczas wojny w Wietnamie. Miało to na celu uleczenie narodowych ran i promowanie pojednania po trudnym konflikcie. W polityce wewnętrznej, prezydent Carter powołał do życia dwa nowe, ważne departamenty rządowe: Departament Energii oraz Departament Edukacji, co świadczyło o jego priorytetach legislacyjnych.
Sukcesy w polityce zagranicznej
Prezydentura Jimmy’ego Cartera zapisała się znaczącymi sukcesami w polityce zagranicznej. W 1978 roku doprowadził do negocjacji porozumień Camp David między Izraelem a Egiptem, co było przełomem w konflikcie bliskowschodnim. Negocjował również traktaty dotyczące Kanału Panamskiego, co miało kluczowe znaczenie dla relacji z Ameryką Łacińską. Ponadto, pod jego kierownictwem nawiązano pełne stosunki dyplomatyczne z Chinami, co stanowiło strategiczny zwrot w polityce międzynarodowej Stanów Zjednoczonych. Warto również wspomnieć o jego roli w budowaniu relacji z innymi krajami, mimo narastających napięć globalnych.
Zakończenie prezydentury
Prezydentura Jimmy’ego Cartera zakończyła się porażką w wyborach w 1980 roku. Na jego przegraną wpłynęło wiele czynników, w tym trudna sytuacja gospodarcza oraz kryzysy zagraniczne. Szczególnie dotkliwe okazały się: radziecka inwazja na Afganistan oraz trwający 444 dni kryzys z zakładnikami w Iranie, który znacząco osłabił wizerunek USA na arenie międzynarodowej. Te wydarzenia zdominowały ostatnie lata jego prezydentury.
Działalność po prezydenturze: Filantropia i Dobroczynność
Po opuszczeniu Białego Domu w 1981 roku, Jimmy Carter z powodzeniem poświęcił się pracy humanitarnej i działalności na rzecz pokoju. Jego post-prezydentura, trwająca ponad 43 lata, jest powszechnie uznawana przez historyków za najbardziej aktywną i owocną w historii Stanów Zjednoczonych. Carter Center, organizacja non-profit przez niego założona, stała się platformą dla jego szeroko zakrojonych działań.
Nagroda Pokojowa Nobla i Carter Center
W uznaniu dekad wysiłków na rzecz pokojowego rozwiązywania konfliktów i promowania praw człowieka, Jimmy Carter został uhonorowany Pokojową Nagrodą Nobla w 2002 roku. To prestiżowe wyróżnienie podkreśliło znaczenie jego działalności po zakończeniu kadencji prezydenckiej. Założył Carter Center, organizację non-profit, która stała się kluczowym narzędziem w jego dążeniach do promowania pokoju i sprawiedliwości na świecie. Center zajmuje się monitorowaniem uczciwości wyborów na całym świecie, wspieraniem demokracji oraz walką z rzadkimi chorobami tropikalnymi.
Walka z chorobami i prawa człowieka
Jednym z najbardziej spektakularnych osiągnięć Jimmy’ego Cartera w ramach jego działalności humanitarnej była kluczowa rola w niemal całkowitym wyeliminowaniu drakunkulozy, choroby wywoływanej przez robaka gwinejskiego. Carter Center, pod jego osobistym przewodnictwem, prowadziło intensywne programy edukacyjne i zdrowotne w Afryce i Azji, które przyniosły wymierne rezultaty w walce z tą chorobą. Jego zaangażowanie w promowanie praw człowieka na całym świecie stanowiło fundament jego misji.
Wolontariat i zaangażowanie społeczne
Przez dziesięciolecia Jimmy Carter był znany jako jeden z najbardziej zagorzałych wolontariuszy organizacji Habitat for Humanity. Jego osobiste zaangażowanie w budowanie domów dla ubogich rodzin stało się symbolem jego skromności, etyki pracy i głębokiego zaangażowania społecznego. Prezydent Carter, często pracując ramię w ramię z innymi wolontariuszami, pokazywał, że nawet po opuszczeniu Białego Domu można mieć realny wpływ na poprawę życia potrzebujących.
Ocena post-prezydentury
Post-prezydentura Jimmy’ego Cartera, trwająca ponad 43 lata, jest przez wielu historyków uznawana za najbardziej aktywną i owocną w historii Stanów Zjednoczonych. Jego zaangażowanie w rozwiązywanie konfliktów międzynarodowych, promowanie praw człowieka i walkę z chorobami pozostawiło trwały ślad na arenie globalnej. Działalność ta była kontynuacją jego zaangażowania rozpoczętego jeszcze w trakcie prezydentury.
Inne role i projekty Jimmy’ego Cartera
Po zakończeniu swojej prezydentury, Jimmy Carter nie ograniczył się jedynie do działalności humanitarnej. Okazał się również niezwykle płodnym autorem, publikując liczne książki. Jego dorobek literacki obejmuje wspomnienia polityczne, poezję, a także kontrowersyjne komentarze na temat konfliktu izraelsko-palestyńskiego. Po zakończeniu prezydentury powrócił do rodzinnego Plains, aby zarządzać rodzinną farmą orzeszków ziemnych, co podkreślało jego powrót do korzeni i dystans do wielkiej polityki.
Działalność literacka
Jimmy Carter był autorem licznych książek, co świadczy o jego wszechstronności i intelektualnym zaangażowaniu. Jego dorobek literacki obejmuje zarówno wspomnienia polityczne, dokumentujące jego doświadczenia jako prezydenta i działacza humanitarnego, jak i poezję. Pisał również na tematy związane z polityką zagraniczną, w tym kontrowersyjne komentarze dotyczące konfliktu izraelsko-palestyńskiego. Jego publikacje często wywoływały dyskusje i stanowiły ważny głos w debacie publicznej.
Powrót do korzeni
Po zakończeniu prezydentury, Jimmy Carter zdecydował się powrócić do swojego rodzinnego miasta Plains w stanie Georgia. Tam, wraz z żoną Rosalynn, zajął się zarządzaniem rodzinną farmą orzeszków ziemnych. Ten powrót do korzeni był symbolicznym gestem, podkreślającym jego przywiązanie do ziemi i prostego życia, z dala od zgiełku wielkiej polityki. Pokazało to jego autentyczność i chęć powrotu do wartości, które ukształtowały go w młodości.
Zdrowie i Długowieczność Jimmy’ego Cartera
Jimmy Carter zapisał się w historii jako rekordzista pod względem długości życia wśród prezydentów Stanów Zjednoczonych. Był pierwszym prezydentem, który dożył setnych urodzin, świętując je 1 października 2024 roku. Jego długowieczność była niezwykłym osiągnięciem, świadczącym o jego odporności i dobrym zdrowiu przez wiele lat. W ostatnich miesiącach życia przeszedł pod opiekę hospicyjną, spędzając czas w gronie najbliższych.
Rekordowa długość życia
Jimmy Carter przeszedł do historii jako prezydent o najdłuższym życiu. Był pierwszym byłym prezydentem USA, który osiągnął wiek 100 lat, co miało miejsce 1 października 2024 roku. Jego długowieczność była tematem wielu rozmów i analiz, podkreślając jego niezwykłą kondycję fizyczną i psychiczną przez dekady po opuszczeniu Białego Domu. Ta niezwykła żywotność pozwoliła mu na długie lata działalności humanitarnej.
Opieka hospicyjna
W lutym 2023 roku Jimmy Carter podjął trudną decyzję o przerwaniu leczenia medycznego i przejściu pod opiekę hospicyjną. Ostatnie 22 miesiące życia spędził w swoim rodzinnym domu w Plains, w otoczeniu rodziny. Decyzja ta podkreślała jego dążenie do godnego zakończenia życia, z bliskimi u boku. Jego odejście 29 grudnia 2024 roku było końcem niezwykłego życia, pełnego służby publicznej i zaangażowania humanitarnego.
Ciekawostki z życia Jimmy’ego Cartera
Życie Jimmy’ego Cartera obfitowało w wiele interesujących wydarzeń i anegdot, które wykraczają poza jego oficjalną karierę polityczną. Jedna z najbardziej niezwykłych dotyczy jego zgłoszenia oficjalnego raportu o zaobserwowaniu UFO w 1973 roku, jeszcze przed objęciem prezydentury. Inna ciekawostka wiąże się z jego kampanią wyborczą w 1976 roku, kiedy to przyjął przydomek „Jimmy”, rezygnując z oficjalnego brzmienia imienia „James”, aby zbudować bliższe relacje z wyborcami i podkreślić swój wizerunek człowieka z ludu. Jego głos został również uwieczniony na historycznych nagraniach, w tym w przemówieniu z 4 stycznia 1980 roku, w którym potępił radziecką inwazję na Afganistan, co doprowadziło do ogłoszenia tzw. Doktryny Cartera.
Obserwacja UFO
Jedną z najbardziej nietypowych anegdot związanych z życiem Jimmy’ego Cartera przed prezydenturą jest jego oficjalne zgłoszenie dotyczące zaobserwowania UFO w 1973 roku. To zdarzenie, choć pozostaje w sferze osobistych doświadczeń, dodaje intrygującego wymiaru do jego biografii, pokazując jego otwartość na nieznane.
Przydomek „Jimmy”
Podczas kampanii wyborczej w 1976 roku, Jimmy Carter świadomie przyjął przydomek „Jimmy”, rezygnując z oficjalnego brzmienia swojego imienia, „James”. Ta decyzja miała na celu skrócenie dystansu do wyborców i podkreślenie jego wizerunku jako człowieka z ludu, bliskiego zwykłym obywatelom. Ten prosty gest okazał się skutecznym narzędziem budowania sympatii i zaufania.
Historyczne nagrania i doktryna
Głos Jimmy’ego Cartera został uwieczniony na wielu nagraniach historycznych. Jednym z najbardziej znaczących jest jego przemówienie z 4 stycznia 1980 roku, w którym stanowczo potępił radziecką inwazję na Afganistan. To wystąpienie miało dalekosiężne konsekwencje, prowadząc do ogłoszenia tzw. Doktryny Cartera, która definiowała strategiczne interesy Stanów Zjednoczonych w regionie Zatoki Perskiej i stanowiła ważny element polityki zagranicznej tamtych czasów.
Kluczowe etapy kariery Jimmy’ego Cartera
Kariera polityczna Jimmy’ego Cartera była długa i zróżnicowana, obejmując role na szczeblu stanowym, krajowym, a także intensywną działalność międzynarodową po zakończeniu prezydentury.
Senator stanowy Georgii
Pierwsze kroki w polityce stanowej Jimmy Carter stawiał jako senator stanowy w Senacie Georgii. Reprezentował 14. dystrykt w latach 1963–1967, zdobywając pierwsze doświadczenia w procesie legislacyjnym i zarządzaniu sprawami stanu.
Gubernator Georgii
W latach 1971–1975 Jimmy Carter pełnił funkcję 76. gubernatora Georgii. Okres ten był ważnym etapem jego kariery, podczas którego zdobył doświadczenie w zarządzaniu administracją na najwyższym szczeblu stanowym, przygotowując się do przyszłych wyzwań na arenie krajowej.
Prezydent Stanów Zjednoczonych
Jako 39. prezydent Stanów Zjednoczonych, Jimmy Carter sprawował urząd przez jedną kadencję, od 1977 do 1981 roku. Jego prezydentura przypadła na czas znaczących przemian i wyzwań zarówno w polityce wewnętrznej, jak i zagranicznej.
Osiągnięcia i nagrody Jimmy’ego Cartera
Jimmy Carter zgromadził imponującą listę osiągnięć i wyróżnień, zarówno podczas swojej prezydentury, jak i w ramach działalności po opuszczeniu Białego Domu. Jego praca humanitarna została doceniona na arenie międzynarodowej.
Sukcesy prezydenckie
W polityce zagranicznej, Carter odniósł spektakularne sukcesy, negocjując porozumienia Camp David między Izraelem a Egiptem w 1978 roku oraz traktaty dotyczące Kanału Panamskiego. Nawiązał również pełne stosunki dyplomatyczne z Chinami. W polityce wewnętrznej powołał do życia dwa nowe departamenty rządowe: Departament Energii oraz Departament Edukacji.
Pokojowa Nagroda Nobla
Po opuszczeniu Białego Domu, Carter poświęcił się pracy humanitarnej, co zaowocowało przyznaniem mu w 2002 roku Pokojowej Nagrody Nobla. Nagroda ta była uhonorowaniem jego dekad wysiłków na rzecz pokojowego rozwiązywania konfliktów i promowania praw człowieka.
Inne wyróżnienia i działania
Carter Center, organizacja non-profit założona przez byłego prezydenta, prowadzi szeroko zakrojone działania na rzecz promowania praw człowieka, monitorowania uczciwości wyborów oraz walki z rzadkimi chorobami tropikalnymi. Jego kluczowa rola w niemal całkowitym wyeliminowaniu drakunkulozy (choroby wywoływanej przez robaka gwinejskiego) jest jednym z najbardziej namacalnych dowodów jego zaangażowania.
Kluczowe wydarzenia z życia Jimmy’ego Cartera
Życie Jimmy’ego Cartera obfitowało w wydarzenia, które miały znaczący wpływ na jego karierę i postrzeganie go na arenie publicznej.
Ułaskawienie osób uchylających się od poboru
Jedną z pierwszych decyzji Jimmy’ego Cartera po objęciu urzędu prezydenta w 1977 roku było ułaskawienie wszystkich osób uchylających się od poboru do wojska podczas wojny w Wietnamie. Ten akt miał na celu uleczenie ran narodowych po trudnym konflikcie i symbolizował dążenie do pojednania.
Porozumienia Camp David
W 1978 roku Jimmy Carter odegrał kluczową rolę w negocjacjach, które doprowadziły do zawarcia historycznych porozumień Camp David między Izraelem a Egiptem. Było to przełomowe wydarzenie w historii konfliktu bliskowschodniego.
Kryzys z zakładnikami w Iranie
Trwający 444 dni kryzys z zakładnikami w Iranie, który rozpoczął się w 1979 roku, stanowił jedno z najpoważniejszych wyzwań zagranicznych prezydentury Cartera i miał znaczący wpływ na jego reelekcję.
Dziedzictwo Jimmy’ego Cartera
Jimmy Carter pozostawił po sobie bogate i złożone dziedzictwo, które wykracza poza jego prezydenturę. Jego późniejsze zaangażowanie humanitarne oraz osobista uczciwość sprawiły, że stał się postacią powszechnie szanowaną na całym świecie.
Post-prezydentura jako wzór
Jego post-prezydentura, trwająca ponad 43 lata, jest często przywoływana jako wzór dla przyszłych byłych prezydentów. Działalność Carter Center, wolontariat w Habitat for Humanity oraz nieustanne promowanie pokoju i praw człowieka sprawiły, że jego wpływ na świat jest odczuwalny do dziś.
Długowieczność i rekordy
Jako najdłużej żyjący prezydent USA i pierwszy, który osiągnął wiek 100 lat, Jimmy Carter ustanowił nowy rekord długowieczności wśród amerykańskich przywódców. Jego długie życie pozwoliło mu na kontynuowanie działalności publicznej przez wiele dekad po opuszczeniu urzędu.
Wkład w politykę zagraniczną
Sukcesy w negocjacjach pokojowych, nawiązanie stosunków dyplomatycznych z Chinami oraz dążenie do stabilizacji na Bliskim Wschodzie to tylko niektóre z jego znaczących osiągnięć w polityce zagranicznej. Jego podejście do dyplomacji, oparte na dialogu i poszanowaniu prawa międzynarodowego, stanowi ważny element jego dziedzictwa.
| Data | Wydarzenie |
|---|---|
| 1 października 1924 | Narodziny Jamesa Earla Cartera Jr. w Plains, Georgia. |
| 1946 | Ukończenie Akademii Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych i ślub z Rosalynn Smith. |
| 1963–1967 | Służba jako senator stanowy w Senacie Georgii. |
| 1971–1975 | Pełnienie funkcji gubernatora Georgii. |
| 1977–1981 | Prezydentura Stanów Zjednoczonych. |
| 1978 | Negocjacje porozumień Camp David. |
| 1980 | Porażka w wyborach prezydenckich. |
| 1981 | Opuszczenie Białego Domu i rozpoczęcie działalności humanitarnej. |
| 2002 | Przyznanie Pokojowej Nagrody Nobla. |
| 1 października 2024 | Obchody setnych urodzin Jimmy’ego Cartera. |
| 29 grudnia 2024 | Śmierć Jimmy’ego Cartera w Plains, Georgia. |
Warto wiedzieć: Jimmy Carter jest jednym z niewielu prezydentów USA, którzy po zakończeniu kadencji aktywnie kontynuowali działalność publiczną, angażując się w rozwiązywanie globalnych problemów i promowanie pokoju na świecie.
- Kariera wojskowa:
- Absolwent U.S. Naval Academy (1946)
- Służba w United States Navy (1946–1953, służba czynna)
- Służba w rezerwie (do 1961)
- Stopień porucznika (Lieutenant)
- Służba w siłach podwodnych
- Kluczowe decyzje polityczne:
- Ułaskawienie osób uchylających się od poboru do wojska podczas wojny w Wietnamie (1977)
- Powstanie Departamentu Energii
- Powstanie Departamentu Edukacji
- Sukcesy w polityce zagranicznej:
- Porozumienia Camp David (1978)
- Traktaty dotyczące Kanału Panamskiego
- Nawiązanie pełnych stosunków dyplomatycznych z Chinami
- Potępienie radzieckiej inwazji na Afganistan (1980) i ogłoszenie Doktryny Cartera
- Działalność humanitarna po prezydenturze:
- Założenie Carter Center
- Walka z drakunkulozą (robak gwinejski)
- Wolontariat w Habitat for Humanity
- Promowanie praw człowieka i monitorowanie wyborów na świecie
Warto wiedzieć: Jimmy Carter jest autorem licznych książek, w tym wspomnień politycznych, poezji oraz analiz konfliktu izraelsko-palestyńskiego, co świadczy o jego wszechstronności intelektualnej.
Jimmy Carter udowodnił, że prawdziwa służba publiczna nie kończy się wraz z opuszczeniem urzędu, a jego zaangażowanie w sprawy ludzkości po prezydenturze stanowi inspirujący przykład.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Za co Carter dostał Nobla?
Jimmy Carter otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla w 2002 roku za swoje wieloletnie, niestrudzone wysiłki w poszukiwaniu pokojowych rozwiązań konfliktów międzynarodowych oraz za promowanie praw człowieka. Jego działalność po prezydenturze, w tym mediacje i inicjatywy humanitarne, została doceniona przez Komitet Noblowski.
Kto był najstarszym prezydentem USA?
Najstarszym prezydentem USA w momencie obejmowania urzędu był Joe Biden, który miał 78 lat. Jimmy Carter, choć był długowiecznym prezydentem, nie pobił tego rekordu.
Ile lat miała żona Cartera?
Rosalynn Carter, żona Jimmy’ego Cartera, zmarła w wieku 96 lat, zaledwie kilka miesięcy przed swoim mężem. Urodziła się w 1927 roku, a zmarła w 2023 roku.
Gdzie mieszkał Jimmy Carter?
Po zakończeniu prezydentury Jimmy Carter wraz z żoną Rosalynn powrócili do swojego rodzinnego miasta Plains w stanie Georgia. Tam przez wiele lat angażowali się w działalność społeczną i charytatywną.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Jimmy_Carter
