Johann Strauss Syn: Król Walca, kompozytor Nietoperza

0

Johann Strauss II, urodzony 25 października 1825 roku w Wiedniu, to postać, której nazwisko jest nierozerwalnie związane z wiedeńską muzyką balową i operetką. Znany na całym świecie jako „Król Walca”, ten wybitny austriacki kompozytor i skrzypek zrewolucjonizował muzykę taneczną, tworząc dzieła, które do dziś zachwycają swoją lekkością, melodyjnością i niepowtarzalnym urokiem. Syn słynnego Johanna Straussa I, Strauss Młodszy, mimo początkowych trudności i sprzeciwu ojca, zdołał zbudować własną, imponującą karierę artystyczną, która na zawsze wpisała go w annały historii muzyki. Jego bogaty dorobek, obejmujący ponad 500 kompozycji, w tym słynne walce, polki i operetki, jest świadectwem jego geniuszu i nieustannej pasji do tworzenia.

Choć zmarł 3 czerwca 1899 roku w wieku 73 lat, jego muzyka wciąż żyje, celebrowana przez filharmoników i wielbicieli na całym świecie. Johann Strauss II, którego pełne imię to Johann Baptist Strauss II, pochodził z rodziny o bogatych tradycjach muzycznych. Jego ojciec, Johann Strauss I, był już uznanym kompozytorem i dyrygentem, jednak to syn miał przynieść rodzinie jeszcze większą sławę międzynarodową. Historia życia Johanna Straussa II to nie tylko opowieść o triumfie artystycznym, ale także o skomplikowanych relacjach rodzinnych, osobistych wyzwaniach i nieustannym dążeniu do muzycznego mistrzostwa.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na czerwiec 1899 roku miał 73 lata.
• Żona/Mąż: Był żonaty trzykrotnie: z Henriettą Treffz, Angeliką Dittrich i Adele Deutsch.
• Dzieci: Brak informacji o dzieciach w dostarczonych danych.
• Zawód: Kompozytor, skrzypek, dyrygent.
• Główne osiągnięcie: Tytuł „Króla Walca” i stworzenie niezliczonych dzieł muzyki tanecznej i operetek, w tym „Nad pięknym modrym Dunajem”.

Podstawowe Informacje o Johannie Straussie II

Johann Baptist Strauss II, powszechnie znany jako Johann Strauss Jr., Młodszy lub Syn, przyszedł na świat 25 października 1825 roku w St Ulrich, miejscowości położonej niedaleko Wiednia. Jego życie zakończyło się 3 czerwca 1899 roku, w wieku 73 lat. Strauss II zyskał światową sławę jako wybitny austriacki kompozytor muzyki lekkiej, specjalizujący się w muzyce tanecznej, takiej jak walce, polki i kadryle, a także w operetkach. Równocześnie był cenionym skrzypkiem i dyrygentem, co pozwoliło mu zdobyć tytuł „Króla Walca”. Jego dorobek kompozytorski jest imponujący i obejmuje ponad 500 utworów. Poza licznymi walcami, polkami i kadrylami, skomponował również kilka operetek oraz jeden balet. Choć Strauss II pochodził z rodziny katolickiej, jego pradziadek ze strony ojca był węgierskim Żydem. Ten fakt stał się przyczyną późniejszych manipulacji historycznych; w 1941 roku naziści podjęli próbę ukrycia jego żydowskiego pochodzenia poprzez fałszerstwa dokumentów.

Rodzina i Życie Prywatne Johanna Straussa II

Johann Strauss II był synem słynnego kompozytora Johanna Straussa I oraz jego pierwszej żony, Marii Anny Streim. Miał dwóch młodszych braci, Josefa i Eduarda, którzy również podążyli śladami ojca, zostając kompozytorami muzyki lekkiej. Wczesne życie Johanna Straussa II naznaczone było konfliktem z ojcem, który kategorycznie sprzeciwiał się jego muzycznej karierze, planując dla niego stabilną przyszłość jako bankiera. Ojciec dopuszczał się nawet dotkliwego bicia chłopca, gdy odkrył, że ten potajemnie ćwiczy grę na skrzypcach. Dopiero odejście ojca od rodziny do kochanki umożliwiło Johannowi pełne zaangażowanie w karierę muzyczną, przy wsparciu matki. Drugie małżeństwo z Angeliką Dittrich okazało się nieszczęśliwe, co zmusiło kompozytora do walki o rozwód, którego Kościół rzymskokatolicki odmówił mu udzielić. Aby móc ponownie się ożenić, Strauss musiał zmienić wyznanie oraz narodowość – w 1887 roku został obywatelem Saxe-Coburg-Gotha. Życie osobiste kompozytora było burzliwe. W 1862 roku poślubił śpiewaczkę Henriettę Treffz, z którą pozostał w związku aż do jej śmierci w 1878 roku. Zaledwie sześć tygodni po odejściu Henrietty, Strauss ożenił się ponownie, tym razem z aktorką Angeliką Dittrich. W sierpniu 1887 roku poślubił Adele Deutsch, która okazała się jego muzą i wsparciem w późnych latach twórczości.

Kariera Zawodowa i Debiut Johanna Straussa II

Edukacja muzyczna Johanna Straussa II rozpoczęła się w tajemnicy, pod okiem Franza Amona, pierwszego skrzypka w orkiestrze jego ojca. Prawdziwy debiut jako kompozytor miał miejsce w październiku 1844 roku w kasynie Dommayera w Hietzing. Mimo usilnych prób sabotowania występu przez ojca, młody Strauss odniósł ogromny sukces, prezentując publiczności między innymi walce „Sinngedichte” i „Gunstwerber”. Już w 1845 roku otrzymał prestiżowe stanowisko kapelmistrza 2. Wiedeńskiego Pułku Obywatelskiego, co było znaczącym krokiem w jego karierze. Jego zaangażowanie polityczne podczas rewolucji 1848 roku, kiedy to opowiedział się po stronie rewolucjonistów i został aresztowany za publiczne granie „Marsylianki”, miało jednak swoje konsekwencje. Polityczna przeszłość spowodowała dwukrotne odrzucenie jego kandydatury na stanowisko dyrektora muzyki dworskiej. Po śmierci ojca w 1849 roku, Johann połączył obie orkiestry i rozpoczął intensywną działalność koncertową. Aby odzyskać względy monarchii, dedykował marsze patriotyczne cesarzowi Franciszkowi Józefowi I. Jego starania przyniosły efekt – w 1863 roku otrzymał upragniony tytuł dyrektora muzyki na balach dworskich (KK Hofballmusikdirektor), co było ukoronowaniem jego drogi artystycznej i społecznej.

Muzyka i Najsłynniejsze Dzieła Johanna Straussa II

Muzyka Johanna Straussa II to kwintesencja wiedeńskiego stylu, pełna wdzięku, elegancji i radości życia. Do jego najbardziej ikonicznych utworów należą walce, które na trwałe wpisały się w światowy kanon muzyki klasycznej. Niezaprzeczalnie najsłynniejszym jest „Nad pięknym modrym Dunajem” (The Blue Danube), który stał się nieoficjalnym hymnem Wiednia. Równie popularny jest „Walc Cesarski” (Kaiser-Walzer), będący hołdem dla monarchii. Strauss skomponował również inne, uwielbiane dzieła, takie jak „Opowieści Lasku Wiedeńskiego” czy energetyczna „Tritsch-Tratsch-Polka”. W dziedzinie operetki Strauss II również osiągnął mistrzostwo, tworząc dzieła stanowiące filary repertuaru tego gatunku. Najwybitniejszymi przykładami są „Zemsta nietoperza” (Die Fledermaus) i „Baron cygański” (Der Zigeunerbaron). Jego talent był doceniany przez najwybitniejszych współczesnych kompozytorów. Richard Wagner uwielbiał jego walc „Wino, kobieta i śpiew”. Szczególnie bliska relacja łączyła go z Johannesem Brahmsem, który będąc jego przyjacielem, pewnego razu podpisał się na wachlarzu żony Straussa nutami „Nad pięknym modrym Dunajem” z charakterystycznym dopiskiem: „Niestety NIE autorstwa Johannesa Brahmsa”.

Najważniejsze Dzieła Johanna Straussa II

• Walce: „Nad pięknym modrym Dunajem” (The Blue Danube), „Walc Cesarski” (Kaiser-Walzer), „Opowieści Lasku Wiedeńskiego”
• Polki: „Tritsch-Tratsch-Polka”
• Operetki: „Zemsta nietoperza” (Die Fledermaus), „Baron cygański” (Der Zigeunerbaron)

Międzynarodowe Sukcesy i Podróże Johanna Straussa II

Johann Strauss II był artystą o zasięgu globalnym, a jego kariera wykraczała daleko poza granice Austrii. W latach 1856–1865 co roku odwiedzał Rosję, gdzie z sukcesami występował w Pawilonie Vauxhall w Pawłowsku, zdobywając serca rosyjskiej publiczności. Jego międzynarodowa sława przyniosła mu zaproszenie do Stanów Zjednoczonych w 1872 roku, na serię koncertów zorganizowanych przez Patricka Gilmore’a. Podczas Międzynarodowego Festiwalu Muzycznego w Bostonie Strauss II dyrygował imponującym „Monster Concert” z udziałem ponad 1000 wykonawców, co było wydarzeniem bez precedensu. Popularność kompozytora w USA była tak ogromna, że jego fanki masowo prosiły o pukle jego włosów. Aby chronić fryzurę mistrza i jednocześnie zaspokoić entuzjazm wielbicielek, lokaj Straussa stosował nietypową metodę – wycinał futro z czarnego nowofundlanda kompozytora i rozdawał je jako „autentyczne włosy Straussa”. Ta anegdota świadczy o niezwykłym poziomie adoracji, jakim cieszył się wiedeński muzyk na drugim końcu świata.

Zdrowie i Śmierć Johanna Straussa II

Życie Johanna Straussa II naznaczone było licznymi problemami zdrowotnymi. Przez całe życie zmagał się z hipochondrią oraz różnymi fobiami, które wpływały na jego samopoczucie i zdolność do pracy. W 1853 roku, pod wpływem ogromnego obciążenia pracą i napięcia związanego z karierą, przeszedł załamanie nerwowe. Zmusiło go to do przekazania prowadzenia orkiestry swojemu bratu, Josefowi, aby nieco odpocząć i zregenerować siły. Johann Strauss II zmarł 3 czerwca 1899 roku w Wiedniu. Bezpośrednią przyczyną śmierci było zapalenie płuc. W chwili śmierci kompozytor pracował nad baletem „Aschenbrödel”. Został pochowany na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu (Zentralfriedhof), gdzie spoczywa wśród wielu innych zasłużonych postaci kultury austriackiej. Jego odejście było wielką stratą dla świata muzyki, ale jego dzieła pozostały, by inspirować kolejne pokolenia.

Kontrowersje i Rywalizacja w Życiu Johanna Straussa II

Życie i kariera Johanna Straussa II nie były pozbawione dramatów i kontrowersji. Bracia Josef i Eduard zawarli między sobą pakt, zgodnie z którym ten, który przeżyje drugiego, miał zniszczyć ich wspólne archiwa. W 1907 roku Eduard Strauss, zgodnie z obietnicą, spalił ogromną część oryginalnych archiwów orkiestrowych w fabryce pieców, co stanowiło niepowetowaną stratę dla historii muzyki. Johann Strauss II musiał również mierzyć się z konkurencją w dziedzinie operetki, przede wszystkim z wielkimi sukcesami Jacques’a Offenbacha, francuskiego kompozytora o podobnej specjalizacji.

Dziedzictwo i Ciekawostki z Życia Johanna Straussa II

Dziedzictwo Johanna Straussa II jest wciąż żywe i obecne w kulturze. W Wiedniu znajduje się jego dawna rezydencja przy Praterstrasse, która stanowi część Muzeum Wiednia, pozwalając odwiedzającym na przybliżenie sobie życia i twórczości kompozytora. Jego postać stała się inspiracją dla twórców filmowych. Alfred Hitchcock nakręcił o nim film biograficzny „Waltzes from Vienna” w 1934 roku, a Walt Disney, po wizycie w Wiedniu, stworzył film „The Waltz King” w 1963 roku. Tradycja prowadzenia orkiestry ze skrzypcami w ręku, znana jako Vorgeiger, praktykowana przez Straussa, jest do dziś kontynuowana, między innymi podczas słynnych Koncertów Noworocznych Filharmoników Wiedeńskich. Jego muzyka jest corocznie celebrowana przez Filharmoników Wiedeńskich, co podkreśla jej nieprzemijającą wartość i znaczenie dla austriackiej i światowej kultury. Johann Strauss II, „Król Walca”, pozostawił po sobie spuściznę, która nadal dźwięczy radością, elegancją i niepowtarzalnym wiedeńskim duchem.

Filmografia inspirowana Johannem Straussem II

• „Waltzes from Vienna” (1934, reż. Alfred Hitchcock)
• „The Waltz King” (1963, Walt Disney)

Chronologia Ważnych Wydarzeń w Życiu Johanna Straussa II

Warto wiedzieć: Johann Strauss II był podziwiany przez innych wielkich kompozytorów; Richard Wagner uwielbiał jego walc „Wino, kobieta i śpiew”.

Johann Strauss II, „Król Walca”, pozostawił po sobie niezatarty ślad w historii muzyki, tworząc dzieła, które do dziś wywołują radość i wzruszenie. Jego innowacyjne podejście do muzyki tanecznej, połączone z głębokim wyczuciem melodii i rytmu, uczyniło go ikoną wiedeńskiej kultury. Pomimo osobistych zmagań i wyzwań, jego twórczość przetrwała próbę czasu, a jego walce i operetki nadal rozbrzmiewają na scenach koncertowych i balach całego świata, przypominając o jego geniuszu i niezachwianej pasji do tworzenia.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Johann_Strauss_II