Marianne Ihlen: Muza Leonarda Cohena i ich historia słów miłości

0

Marianne Ihlen, urodzona 18 maja 1935 roku w norweskim Larkollen, była postacią, której życie nierozerwalnie związało się z historią muzyki XX wieku. Znana przede wszystkim jako norweska muza i wieloletnia partnerka kanadyjskiego barda Leonarda Cohena, stała się uosobieniem inspiracji dla wielu jego najsłynniejszych utworów. Na [miesiąc 2016] miała 81 lat, kiedy zmarła w szpitalu Diakonhjemmet w Oslo. Jej życie, naznaczone zarówno artystycznym uniesieniem, jak i osobistymi wyzwaniami, stanowi barwną opowieść o miłości, sztuce i poszukiwaniu własnej drogi. Jest matką Axela Joachima Jensena, którego wychowywała przez lata, dzieląc życie z Cohenem, a później u boku drugiego męża.

Jej historia, często kojarzona z idylliczną grecką wyspą Hydra, była opowieścią o kobiecie, która potrafiła czerpać z życia pełnymi garściami, doświadczając zarówno chwil uniesień, jak i trudnych momentów. Jako muza Leonarda Cohena, Marianne Ihlen stała się postacią symboliczną, uosabiającą piękno i głębię emocjonalną, która inspirowała artystów. Jej związek z Cohenem, choć nieformalny, był źródłem wielu ponadczasowych pieśni, a jej wpływ na twórczość barda jest niepodważalny. Po latach życia w blasku sztuki i sztormach emocjonalnych, Marianne Ihlen odnalazła spokój w Norwegii, pozostawiając po sobie dziedzictwo, które wciąż fascynuje.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na 28 lipca 2016 roku Marianne Ihlen miała 81 lat.
• Żona/Mąż: Była dwukrotnie zamężna – najpierw z Axelem Jensenem, a później z Janem Kiellandem Stangiem.
• Dzieci: Miała jednego syna, Axela Joachima Jensena.
• Zawód: Prowadziła różnorodne życie zawodowe, pracując m.in. jako sekretarka, w przemyśle naftowym, a także wspierając artystów.
• Główne osiągnięcie: Stała się jedną z najbardziej znanych muz w historii muzyki, inspirując Leonarda Cohena do stworzenia kultowych utworów.

Podstawowe informacje o Marianne Ihlen

Marianne Christine Ihlen urodziła się 18 maja 1935 roku w malowniczej miejscowości Larkollen w Norwegii. Jej życie zakończyło się 28 lipca 2016 roku, w wieku 81 lat, w szpitalu Diakonhjemmet w Oslo, po walce z chorobą nowotworową. Ihlen zdobyła rozpoznawalność jako norweska muza i przez lata była blisko związana z kanadyjskim bardem Leonardem Cohenem. Ich relacja, rozwijająca się w latach 60. XX wieku, uczyniła ją symbolem artystycznego natchnienia, inspirując Cohena do stworzenia niektórych z jego najbardziej znanych utworów.

Choć jej nazwisko kojarzone jest przede wszystkim z Leonardem Cohenem i idylliczną grecką wyspą Hydra, Marianne Ihlen była postacią o bogatej biografii, wykraczającej poza rolę jego muz. Jej życie to historia kobiety poszukującej własnej tożsamości, doświadczającej zarówno miłości, jak i rozczarowań, a także budującej własną ścieżkę zawodową i osobistą. Nawet po zakończeniu związku z Cohenem, jej wpływ na kulturę pozostawał znaczący, a jej historia wciąż inspiruje artystów i miłośników muzyki.

Życie osobiste i rodzinne Marianne Ihlen

Trudne początki i choroba w rodzinie

Dzieciństwo Marianne Ihlen przypadło na burzliwy okres II wojny światowej. W tym czasie jej ojciec zmagał się z gruźlicą, co wymagało jego długotrwałego pobytu w sanatorium. Niestety, choroba dotknęła również jej młodszego brata, Nilsa. Te doświadczenia z pewnością odcisnęły piętno na jej wczesnych latach, kształtując jej wrażliwość i postrzeganie świata.

Pierwsze małżeństwo z Axelem Jensenem

W październiku 1958 roku, wbrew woli swoich rodziców, Marianne Ihlen poślubiła norweskiego pisarza awangardowego Axela Jensena. Ceremonia odbyła się w kościele anglikańskim w Atenach. Jednakże, związek ten okazał się naznaczony licznymi zdradami ze strony Jensena, co w konsekwencji doprowadziło do ich rozwodu w 1962 roku. Mimo trudności, owocem tego małżeństwa było narodziny jedynego syna pary, Axela Joachima Jensena, który przyszedł na świat 21 stycznia 1960 roku w Oslo.

Relacja z Leonardem Cohenem

Kluczowym okresem w życiu Marianne Ihlen była jej relacja z kanadyjskim bardem Leonardem Cohenem, która trwała od 1960 do 1967 roku. Ich związek narodził się na greckiej wyspie Hydra, niedługo po tym, jak Marianne została porzucona przez swojego pierwszego męża. Wspólne życie na Hydrze było okresem intensywnych emocji i twórczej inspiracji. Leonard Cohen stał się dla małego Axela przybranym ojcem, a dla Marianne – partnerem, który nie tylko wspierał ją finansowo, ale przede wszystkim emocjonalnie, przez wiele kolejnych lat. Ich miłość była burzliwa i pełna namiętności, a Hydra stała się dla nich swoistym azylem, miejscem, gdzie mogła narodzić się prawdziwa sztuka.

Historia miłosna Marianne i Leonarda Cohena jest nierozerwalnie związana z grecką wyspą Hydra. To właśnie tam, w idyllicznym otoczeniu, rozkwitło ich uczucie, które zaowocowało powstaniem wielu niezapomnianych utworów. Cohen, zawsze poszukujący inspiracji w kobietach swojego życia, znalazł w Marianne idealną muzę. Ich związek, choć nieformalny, był głęboki i pełen wzajemnego zrozumienia, a wsparcie, jakim obdarzał ją Cohen, pozwoliło jej przetrwać trudne chwile, takie jak rozstanie z pierwszym mężem.

Drugie małżeństwo i powrót do Norwegii

Po latach burzliwych związków i podróży, w 1979 roku Marianne Ihlen poślubiła Jana Kiellanda Stanga, inżyniera, którego znała jeszcze z czasów młodości. Para osiedliła się w Oslo, gdzie Marianne odnalazła spokój i stabilizację. To drugie małżeństwo stanowiło nowy rozdział w jej życiu, oferując poczucie bezpieczeństwa po latach intensywnych doświadczeń.

Kariera zawodowa i edukacja Marianne Ihlen

Wykształcenie handlowe

Mimo że ojciec Marianne Ihlen marzył o tym, by jego córka podążyła ścieżką kariery medycznej lub prawniczej, ona sama zdecydowała się na studia biznesowe. Ukończyła Miejską Szkołę Handlową w Oslo w wieku 19 lat, zdobywając solidne podstawy w dziedzinie handlu i ekonomii. Ten wybór świadczył o jej niezależności i determinacji w kształtowaniu własnej przyszłości, niezależnie od oczekiwań rodziny.

Wczesne doświadczenia zawodowe

Po ukończeniu studiów Marianne Ihlen podjęła różnorodne prace, które pozwoliły jej zdobyć cenne doświadczenie zawodowe i życiowe. Pracowała między innymi jako sekretarka w biurze adwokackim, w sklepie obuwniczym, a także w kinie. Swoją empatię i chęć pomagania innym realizowała, pracując dla organizacji charytatywnej Save the Children. Dodatkowo, przez pewien czas pracowała jako au pair w Newcastle w Anglii, co z pewnością poszerzyło jej horyzonty i umiejętności interpersonalne.

Niespełnione marzenia o aktorstwie

Marianne Ihlen posiadała również aspiracje związane ze światem sztuki performatywnej. Przygotowywała się do egzaminów wstępnych do Narodowej Akademii Teatralnej w Oslo. Jednakże, ostatecznie zrezygnowała z tej ścieżki, głównie z powodu sprzeciwu rodziców oraz własnych wątpliwości i braku pewności siebie. Decyzja ta, choć zapewne trudna, otworzyła jej drogę do innych, równie fascynujących doświadczeń życiowych.

Praca w przemyśle naftowym i wsparcie dla artystów

Po powrocie do Norwegii w 1973 roku, Marianne Ihlen związała się zawodowo z firmą Norwegian Contractors, która specjalizowała się w budowie platform wiertniczych. Był to znaczący zwrot w jej karierze, ukazujący jej zdolność do adaptacji i podejmowania nowych wyzwań. Pod koniec swojej kariery zawodowej, Marianne zaangażowała się w pomoc norweskiej aktorce Juni Dahr, wspierając ją w organizacji logistycznej jej międzynarodowych tras koncertowych. To pokazuje jej talent do organizacji i wspierania innych w świecie sztuki.

Marianne Ihlen jako muza i jej dziedzictwo artystyczne

Inspiracja dla „So Long, Marianne”

Najbardziej znaczącym dziedzictwem Marianne Ihlen jest jej rola jako tytułowej bohaterki jednego z najsłynniejszych utworów Leonarda Cohena – „So Long, Marianne” z 1967 roku. Piosenka ta stała się symbolem ich skomplikowanej, a zarazem pięknej relacji. Co ciekawe, pierwotnie utwór nosił tytuł „Come on, Marianne” i miał stanowić zaproszenie do zmian. Jednak przed rozstaniem z Marianne, Cohen zmienił jego tekst na pożegnalne „So Long”, nadając mu tym samym głębszy, melancholijny wydźwięk. Ten drobny szczegół pokazuje, jak płynna i ewoluująca była ich relacja, znajdująca odzwierciedlenie w twórczości Cohena.

Geneza „Bird on the Wire” i obecność na okładkach

Marianne Ihlen była również inspiracją dla innej ważnej piosenki Cohena – „Bird on the Wire”. Geneza tego utworu jest prosta, a zarazem poetycka: Marianne zauważyła ptaka siedzącego na nowo zainstalowanym przewodzie telefonicznym na Hydrze, co skłoniło Cohena do refleksji i stworzenia tej symbolicznej kompozycji. Jej obecność w świecie Cohena jest widoczna nie tylko w tekstach, ale i w warstwie wizualnej. Jej zdjęcie w białym ręczniku, przy maszynie do pisania Cohena, zdobi tył okładki jego albumu „Songs from a Room” z 1969 roku, utrwalając jej wizerunek jako nieodłącznej części jego artystycznego świata.

Dedykacje poetyckie i pośmiertne hołdy

Leonard Cohen wielokrotnie doceniał i upamiętniał Marianne Ihlen w swojej twórczości. Zadedykował jej tomik poezji „Flowers for Hitler”, a także wspominał o niej w zbiorze „The Energy of Slaves”. Te poetyckie dedykacje świadczą o głębokim szacunku i znaczeniu, jakie Marianne miała w jego życiu. Dziedzictwo ich relacji przetrwało nawet po śmierci Marianne. Utwór „Moving On” z pośmiertnego albumu Cohena „Thanks for the Dance” (2019) został nagrany jako hołd dla niej. W 2024 roku zespół Bastille wydał piosenkę „Leonard & Marianne”, która również nawiązuje do ich burzliwej miłości, pokazując, że ich historia wciąż rezonuje we współczesnej kulturze.

Osobowość, pasje i zainteresowania Marianne Ihlen

Wpływ na innych twórców i modelowanie

Marianne Ihlen posiadała niezwykły dar inspirowania artystów. Jej wpływ wykraczał poza twórczość Leonarda Cohena. Zachęciła ona również Nicka Broomfielda do podjęcia drogi dokumentalisty, co świadczy o jej zaangażowaniu i zdolności do motywowania innych. W swoim życiu pełniła również rolę modelki dla artystów, pozując między innymi malarzom takim jak Anthony Kingsmill czy Marcelle Maltais. Jej uroda i osobowość stanowiły dla nich cenne źródło inspiracji.

Zainteresowania duchowe i pasje artystyczne

W późniejszym okresie życia Marianne Ihlen rozwinęła głębokie zainteresowanie buddyzmem tybetańskim, co świadczy o jej duchowych poszukiwaniach i dążeniu do wewnętrznego spokoju. W wolnym czasie poświęcała się również swojej pasji artystycznej – malarstwu. Tworzenie sztuki było dla niej formą ekspresji i sposobem na pogłębienie swojego kontaktu ze światem. Te zainteresowania pokazują Marianne Ihlen jako osobę o bogatym wnętrzu, poszukującą głębszego sensu życia.

Zdrowie i ostatnie chwile Marianne Ihlen

Choroba nowotworowa i szybki przebieg

Pod koniec lipca 2016 roku u Marianne Ihlen zdiagnozowano białaczkę. Choroba postępowała w niezwykle szybkim tempie, prowadząc do jej śmierci zaledwie kilka dni po postawieniu diagnozy. Nagłość i gwałtowność przebiegu choroby były druzgocące dla jej bliskich.

Poruszający list od Leonarda Cohena

W ostatnich chwilach życia Marianne Ihlen, Leonard Cohen wysłał do niej poruszający list. Jego treść była świadectwem ich niezachwianej więzi: „Jestem tuż za Tobą, wystarczająco blisko, by chwycić Cię za rękę. To stare ciało się poddało, tak jak i Twoje”. Ten list stał się symbolem ich wiecznej relacji, łączącej ich aż do samego końca. Jego treść była szeroko komentowana w mediach na całym świecie, podkreślając głębię uczucia, które łączyło tę parę przez dekady.

Kontrowersje i trudne momenty w życiu Marianne Ihlen

Eksperymenty z LSD i ich wpływ na rodzinę

Podczas pobytu w Meksyku w 1966 roku, Marianne Ihlen kilkakrotnie zażyła LSD, poszukując wglądu w swoje życiowe dylematy i poszerzając świadomość. Niestety, ten eksperyment miał również swoje mroczne strony, wpływając na jej syna. Axel Joachim, syn Marianne, również otrzymał ten środek od swojego biologicznego ojca w wieku 15 lat, co w późniejszym okresie przyczyniło się do jego poważnych problemów psychicznych. To pokazuje, jak złożone i nieprzewidywalne mogą być konsekwencje niektórych decyzji.

Problemy syna Axela Joachima

Axel Joachim Jensen w dorosłym życiu zmagał się z poważnymi problemami psychicznymi. Wymagał on wielokrotnego pobytu w placówkach leczniczych, co stanowiło ogromne wyzwanie dla Marianne i całej rodziny. Historia Axela jest bolesnym przypomnieniem o tym, jak trudne potrafią być ścieżki związane z zaburzeniami psychicznymi i jak głęboko mogą one wpływać na życie jednostki i jej bliskich.

Konfrontacja z Suzanne Elrod na Hydrze

W 1972 roku Marianne Ihlen doświadczyła dramatycznego momentu, kiedy została wyrzucona z domu Leonarda Cohena na Hydrze przez jego nową partnerkę, Suzanne Elrod. Suzanne przyjechała na wyspę z własnym synem, Adamem, i bezkompromisowo zażądała domu wyłącznie dla siebie. Ta konfrontacja zmusiła Marianne do nagłego opuszczenia wyspy, która przez lata stanowiła dla niej ostoję spokoju i inspiracji. Było to bolesne doświadczenie, które podkreśla kruchość relacji i nieprzewidywalność ludzkich zachowań.

Ciekawostki z życia Marianne Ihlen

Praca na jachcie i odzyskanie pewności siebie

W 1958 roku, przed swoim pierwszym małżeństwem, Marianne Ihlen podjęła nietypową pracę jako kucharka, hostessa i niania na luksusowym szkunerze „Stromie Seas”. Statek ten należał do spadkobierców banku Barclays. Ta praca, z dala od codziennych trosk, pozwoliła jej odzyskać pewność siebie po trudnych doświadczeniach związanych ze zdradami pierwszego męża. Był to okres, który pozwolił jej na rekonwalescencję i przygotowanie się na kolejne etapy życia.

Niecodzienny transport małego Axela

W sierpniu 1960 roku Marianne i Leonard Cohen podjęli niezwykłą decyzję dotyczącą ich syna, małego Axela. Powierzyli niemowlę przypadkowo poznanej załodze linii lotniczych SAS. Załoga bezpiecznie dostarczyła dziecko z Grecji do jego babci w Oslo, co pozwoliło oszczędzić mu trudów podróży samochodem przez Europę. Było to rozwiązanie nietypowe, ale świadczące o pragmatyzmie i trosce o komfort dziecka w trudnych warunkach podróży.

Wartość listów miłosnych i znaczenie ich relacji

W czerwcu 2019 roku kolekcja ponad 50 listów miłosnych od Leonarda Cohena do Marianne Ihlen została sprzedana na aukcji w Christie’s za imponującą kwotę 876 000 dolarów. Ta rekordowa cena aukcyjna stanowi dowód na ogromne znaczenie ich relacji dla historii kultury i literatury. Listy te, będące intymnym świadectwem ich uczuć, stały się cennym artefaktem, potwierdzającym siłę ich więzi i wpływ, jaki wywarli na siebie nawzajem.

Spotkanie na Hydrze i wsparcie finansowe

Pierwsze spotkanie Marianne Ihlen z Leonardem Cohenem miało miejsce w sklepie u Katsikasa na Hydrze, gdzie artysta zaprosił ją do swojego stolika. To początek historii, która miała odmienić ich życie. Co ciekawe, Cohen przez lata wysyłał Marianne pieniądze, nawet gdy nie byli już parą, by pomóc jej w utrzymaniu. To świadectwo jego trwałego zaangażowania i troski o jej dobrobyt, nawet po zakończeniu ich związku.

Powrót do Norwegii i upamiętnienie historii

Po latach spędzonych w Grecji i Kanadzie, Marianne Ihlen ostatecznie osiadła w Oslo, gdzie odnalazła spokój u boku swojego drugiego męża. Jej niezwykła historia została uwieczniona w filmie dokumentalnym „Marianne & Leonard: Words of Love” z 2019 roku, a także w serialu biograficznym „So Long, Marianne” z 2024 roku, opowiadającym o ich burzliwej miłości. Do końca życia pozostała skromną osobą, rzadko udzielającą wywiadów na temat swojej relacji ze sławnym bardem, co tylko dodaje jej postaci aury tajemniczości i autentyczności. Jej życie stanowiło przykład wiecznej muzy, której wpływ na sztukę jest niezatarty.

Chronologia życia Marianne Ihlen

Poniższa oś czasu przedstawia kluczowe wydarzenia z życia Marianne Ihlen:

• 1935: Urodziny Marianne Christine Ihlen w Larkollen, Norwegia (18 maja).
• II wojna światowa: Choroba ojca i brata Nilsa na gruźlicę.
• 1958: Małżeństwo z Axelem Jensenem (październik) i praca na jachcie „Stromie Seas”.
• 1960: Narodziny syna Axela Joachima Jensena (21 stycznia). Rozpoczęcie związku z Leonardem Cohenem na Hydrze. Niemowlę Axel podróżuje liniami SAS.
• 1962: Rozwód z Axelem Jensenem.
• 1966: Eksperymenty z LSD w Meksyku.
• 1967: Zakończenie związku z Leonardem Cohenem.
• 1969: Zdjęcie Marianne na okładce albumu Cohena „Songs from a Room”.
• 1972: Konfrontacja z Suzanne Elrod na Hydrze i opuszczenie wyspy.
• 1973: Powrót do Norwegii i praca w Norwegian Contractors.
• 1979: Drugie małżeństwo z Janem Kiellandem Stangiem.
• 2016: Diagnoza białaczki i śmierć (28 lipca) w wieku 81 lat.
• 2019: Sprzedaż listów miłosnych od Cohena i premiera filmu dokumentalnego o jej życiu.
• 2024: Premiera serialu „So Long, Marianne”.

Rodzina Marianne Ihlen

Marianne Ihlen miała skomplikowane życie rodzinne, które obejmowało dwa małżeństwa i relację z ikoną muzyki:

• Axel Jensen: pierwszy mąż, norweski pisarz awangardowy. Ich małżeństwo trwało od 1958 do 1962 roku.
• Axel Joachim Jensen: jedyny syn Marianne Ihlen, urodzony 21 stycznia 1960 roku.
• Leonard Cohen: kanadyjski bard, z którym Marianne miała burzliwy, ale inspirujący związek w latach 1960–1967. Cohen był przybranym ojcem dla Axela Joachima.
• Jan Kielland Stang: drugi mąż, inżynier. Ich małżeństwo zawarte w 1979 roku trwało do śmierci Marianne.

Warto wiedzieć: Choć Leonard Cohen nigdy nie ożenił się z Marianne Ihlen, ich związek był jednym z najbardziej płodnych i inspirujących w historii muzyki XX wieku. Z kolei jego małżeństwo z inną kobietą nigdy nie nastąpiło.

Kariera zawodowa Marianne Ihlen

Marianne Ihlen prowadziła życie pełne różnorodnych doświadczeń zawodowych, od pracy biurowej po zaangażowanie w branży naftowej:

• Edukacja: Studia biznesowe w Miejskiej Szkole Handlowej w Oslo (ukończone w wieku 19 lat).
• Wczesne prace: Sekretarka w biurze adwokackim, praca w sklepie obuwniczym, kinie, organizacji Save the Children, praca jako au pair w Newcastle.
• Przemysł naftowy: Praca w firmie Norwegian Contractors (od 1973 roku).
• Wsparcie dla artystów: Pomoc logistyczna dla aktorki Juni Dahr.

Inspiracje i wpływ na sztukę

Marianne Ihlen była nie tylko muzą, ale także aktywną uczestniczką świata sztuki, inspirującą innych twórców:

• Wpływ na Leonarda Cohena: Bezpośrednia inspiracja dla utworów takich jak „So Long, Marianne” i „Bird on the Wire”. Jej zdjęcie znalazło się na okładce albumu „Songs from a Room”.
• Wpływ na Nicka Broomfielda: Zachęta do zostania dokumentalistą.
• Modelowanie dla artystów: Pozowanie dla malarzy, m.in. Anthony’ego Kingsmilla i Marcelle Maltais.

Warto wiedzieć: Jej historia została upamiętniona w filmie dokumentalnym „Marianne & Leonard: Words of Love” (2019) oraz serialu „So Long, Marianne” (2024), co podkreśla trwałe zainteresowanie jej życiem i związkiem z Cohenem.

Kontrowersje i trudne doświadczenia

Życie Marianne Ihlen nie było pozbawione trudnych momentów i kontrowersji:

• Eksperymenty z LSD: Zażywanie substancji psychoaktywnych w celach poszukiwań duchowych, co miało również wpływ na jej syna.
• Problemy zdrowotne syna: Axel Joachim zmagał się z poważnymi problemami psychicznymi.
• Konfrontacja z Suzanne Elrod: Wyrzucenie z domu Cohena na Hydrze w 1972 roku.

Podsumowanie dziedzictwa

Marianne Ihlen pozostaje postacią fascynującą, której życie było świadectwem głębokich emocji, artystycznych uniesień i życiowych wyzwań. Jej rola jako muz Leonarda Cohena na zawsze wpisała ją w kanon historii muzyki. Jej wpływ wykraczał jednak poza ten związek, kształtując życie i kariery innych artystów. Skromna i pełna wewnętrznego spokoju, nawet po latach życia w blasku sławy, Marianne Ihlen do końca pozostała wierna sobie, pozostawiając po sobie dziedzictwo, które wciąż inspiruje i porusza.

Warto pamiętać: Nawet w obliczu życiowych burz, Marianne Ihlen potrafiła odnaleźć spokój i pozostać wierną sobie, inspirując innych swoją siłą i wrażliwością.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marianne_Ihlen