Miguel de Cervantes – Rycerz Błędnego Rycerza i jego życie

0

Miguel de Cervantes Saavedra, urodzony 29 września 1547 roku w Alcalá de Henares, to postać o niemal mitycznym znaczeniu w literaturze światowej, powszechnie uznawany za najwybitniejszego pisarza języka hiszpańskiego. Na [kwiecień 2024] roku pisarz miałby 477 lat. Zmarł 22 kwietnia 1616 roku w Madrycie, pozostawiając po sobie dziedzictwo, które na zawsze odmieniło oblicze powieściopisarstwa. Jego życie, naznaczone służbą wojskową, niewolą i trudnościami finansowymi, stanowiło inspirację dla jego najsłynniejszego dzieła, „Don Kichota”, powszechnie uważanego za pierwszą nowoczesną powieść w historii. Miguel de Cervantes y Saavedra stworzył dzieła, które do dziś kształtują kanon literatury światowej, a jego imię stało się synonimem literackiej doskonałości.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 68 lat (w chwili śmierci)
• Żona/Mąż: Catalina de Salazar y Palacios
• Dzieci: Isabel de Saavedra (nieślubna córka)
• Zawód: Pisarz, żołnierz, urzędnik
• Główne osiągnięcie: Autor „Don Kichota”, uznawanego za pierwszą nowoczesną powieść.

Podstawowe informacje o Miguela de Cervantesie

Miguel de Cervantes Saavedra, choć powszechnie znany pod tym nazwiskiem, sam podpisywał się jako „Cerbantes”. Forma z „v” została spopularyzowana przez jego drukarzy. Człon „Saavedra” przyjął w późniejszym życiu, nawiązując do dalekiego krewnego. Urodził się 29 września 1547 roku w Alcalá de Henares w Hiszpanii. Zmarł 22 kwietnia 1616 roku w Madrycie, w wieku 68 lat. Jego pogrzeb odbył się w Klasztorze Trynitarek Bosych w Madrycie. Cervantes jest uznawany za najwybitniejszego pisarza języka hiszpańskiego i jednego z najważniejszych powieściopisarzy w historii świata. Jego wpływ na kulturę jest tak ogromny, że język hiszpański jest często określany mianem „języka Cervantesa”. Do dnia dzisiejszego nie zachował się żaden uwierzytelniony portret pisarza; najbardziej znany wizerunek, przypisywany Juanowi de Jáuregui, pozostaje niepotwierdzony.

Życie osobiste Miguela de Cervantesa

Miguel de Cervantes był drugim synem Rodrigo de Cervantesa, chirurga-cyrulika, oraz Leonor de Cortinas. Jego ojciec borykał się z nieustannymi długami, co doprowadziło do jego uwięzienia w latach 1553–1554. W tym trudnym okresie rodzinę utrzymywała zaradna matka. Miguel miał liczne rodzeństwo: braci Andrésa, Rodrigo i Juana, oraz siostry Andreę, Luisę i Magdalenę. Z bratem Rodrigo służył później wspólnie w wojsku w Neapolu. Cervantes ożenił się z Cataliną de Salazar y Palacios. Miał jedną córkę, Isabel, urodzoną około 1584 roku, która była dzieckiem nieślubnym. Istnieją spory badaczy dotyczące jego korzeni etnicznych; niektórzy sugerują, że jego rodzice mogli być „Nowymi Chrześcijanami”, czyli katolikami pochodzenia żydowskiego.

Rodzeństwo Miguela de Cervantesa

• Andrés
• Rodrigo
• Juan
• Andrea
• Luisa
• Magdalena

Kariera wojskowa i niewola Miguela de Cervantesa

W 1570 roku Miguel de Cervantes zaciągnął się do pułku piechoty hiszpańskiej marynarki wojennej. W październiku 1571 roku wziął udział w historycznej bitwie pod Lepanto na pokładzie statku „Marquesa”. Mimo gorączki, walczył dzielnie, otrzymując trzy rany postrzałowe: dwa w klatkę piersiową i jeden, który trwale pozbawił go sprawności w lewej ręce. W 1575 roku, podczas powrotu do Hiszpanii, Cervantes został schwytany przez piratów berberyjskich. Spędził pięć lat w niewoli w Algierze, skąd wielokrotnie próbował uciec. Został ostatecznie wykupiony przez rodziców i zakon Trynitarzy, po czym w 1580 roku powrócił do Madrytu. Służba w armii i doświadczenie niewoli miały ogromny wpływ na jego późniejszą twórczość, w tym na postać rycerza z La Manchy.

Kluczowe wydarzenia z życia wojskowego i niewoli

• 1570: Zaciągnięcie do pułku piechoty hiszpańskiej marynarki wojennej.
• Październik 1571: Udział w bitwie pod Lepanto.
• 1575: Schwytanie przez piratów berberyjskich.
• 1575-1580: Pięć lat niewoli w Algierze.
• 1580: Wykupienie z niewoli i powrót do Madrytu.

Kariera zawodowa Miguela de Cervantesa

Ponieważ pisanie nie przynosiło mu wystarczających dochodów, Miguel de Cervantes pracował jako agent zaopatrzeniowy hiszpańskiej Marynarki Wojennej. Pracował również jako księgowy oraz rządowy poborca podatków, co wiązało się z licznymi podróżami po kraju. Jego praca urzędowa wiązała się z licznymi problemami finansowymi i oskarżeniami o nieprawidłowości w rachunkach, co dodatkowo komplikowało jego życie. Mimo tych trudności, Cervantes nie zaprzestał swojej działalności literackiej, tworząc dzieła, które miały odmienić oblicze literatury.

Osiągnięcia literackie Miguela de Cervantesa

Najważniejszym dziełem Miguela de Cervantesa jest „Don Kichot”, wydany w dwóch częściach w 1605 i 1615 roku. Jest on powszechnie uznawany za pierwszą nowoczesną powieść w historii literatury. Wielu wybitnych autorów określiło „Don Kichota” mianem „najlepszej książki wszech czasów”. W 1585 roku Cervantes wydał swoją pierwszą powieść pasterską „La Galatea”. Jest również autorem zbioru 12 opowiadań zatytułowanego „Nowele przykładne” (*Novelas ejemplares*). Napisał poemat „Podróż na Parnas” (*Viaje del Parnaso*). W 1617 roku, rok po jego śmierci, wydano powieść „Niezwyczajne przygody Persilesa i Sigismundy” (*Los trabajos de Persiles y Sigismunda*).

Najważniejsze dzieła Miguela de Cervantesa

Zdrowie i cechy osobiste Miguela de Cervantesa

W wyniku ran odniesionych w bitwie pod Lepanto w 1571 roku, Cervantes stracił władzę w lewej ręce i dłoni. Jego niepełnosprawność stała się jego cechą charakterystyczną. W „Nowelach przykładnych” Cervantes sam określił siebie jako osobę jąkającą się. Wielu badaczy, wskazując na powtarzające się wzmianki w jego pismach, uznaje jąkanie za rzeczywistą wadę wymowy pisarza. Te osobiste doświadczenia z pewnością wpłynęły na jego wrażliwość i sposób przedstawiania postaci w jego dziełach.

Warto wiedzieć: Sugestie, że nazwisko „Saavedra” mogło być nawiązaniem do arabskiego słowa „shaibedraa” oznaczającego „jednoręki”, dodają kolejną warstwę do interpretacji jego tożsamości i doświadczeń.

Kontrowersje i skandale w życiu Miguela de Cervantesa

W 1569 roku wydano nakaz aresztowania Miguela de Cervantesa za zranienie niejakiego Antonio de Sigury w pojedynku. Pojedynek ten uznaje się za główny powód jego nagłego wyjazdu z Madrytu do Rzymu. W Rzymie szukał schronienia w służbie u kardynała Giulio Acquavivy. Według tradycji miejscowości Argamasilla de Alba, Cervantes miał być więziony w tzw. jaskini Medrano na początku XVII wieku. To właśnie w więziennym odosobnieniu miał narodzić się pomysł na postać Don Kichota i tam miały powstać pierwsze fragmenty powieści, co dodaje fascynującego kontekstu jego największemu dziełu.

Ciekawostki i upamiętnienie Miguela de Cervantesa

Przypuszcza się, że Cervantes mógł uczęszczać do kolegium jezuickiego w Sewilli, jednak jego formalne wykształcenie nie jest w pełni udokumentowane przez historyków. Mimo ogromnej sławy, jaką cieszy się dzisiaj, Cervantes spędził większość swojego życia w relatywnym ubóstwie. Za życia często borykał się z zapomnieniem, co przyczyniło się do zaginięcia wielu jego wczesnych prac literackich. Jego postać upamiętnia Monumento a Miguel de Cervantes w Madrycie z 1929 roku. Posiada również swoją statuę w porcie Naupactus (dawne Lepanto). Plac przed kościołem w Alcalá de Henares, gdzie został ochrzczony, nosi dziś jego imię. Postać Cervantesa i jego bohaterowie pojawiają się w licznych odniesieniach w telewizji i kulturze popularnej. Według historyk Luce López-Baralt, znaczenie nazwiska Saavedra mogło być nawiązaniem do arabskiego słowa *shaibedraa* oznaczającego „jednoręki”. W styczniu 2026 roku mija 478 lat od jego narodzin, a „Don Kichot” pozostaje centralnym dziełem literatury światowej, inspirującym kolejne pokolenia pisarzy.

Upamiętnienie Miguela de Cervantesa

• Monumento a Miguel de Cervantes w Madrycie (1929).
• Pomnik w porcie Naupactus (dawne Lepanto).
• Plaza Cervantes – plac przed kościołem w Alcalá de Henares.
• Częste odniesienia w kulturze popularnej.

Warto wiedzieć: Dzieło „Don Kichot” jest tak fundamentalne dla literatury światowej, że wielu wybitnych autorów określiło je mianem „najlepszej książki wszech czasów”, a sam język hiszpański bywa nazywany „językiem Cervantesa”.

Miguel de Cervantes Saavedra, przezwyciężając trudności życiowe, w tym rany odniesione na polu bitwy i lata niewoli, zdołał stworzyć dzieło o uniwersalnym przesłaniu, które na zawsze wpisało się w kanon światowej literatury. Jego „Don Kichot” nie tylko zrewolucjonizował gatunek powieści, ale także stał się metaforą ludzkich marzeń i dążeń, czyniąc jego autora postacią nieśmiertelną w historii kultury.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Miguel_de_Cervantes