William Szekspir, uznawany za poetę narodowego Anglii i jednego z najwybitniejszych pisarzy w historii literatury angielskiej, urodził się prawdopodobnie 23 kwietnia 1564 roku w Stratford-upon-Avon. Na dzień dzisiejszy, William Szekspir miałby 460 lat. Jako wszechstronny artysta – aktor, dramaturg i poeta – był kluczową postacią trupy teatralnej Lorda Szambelana, a później Króla Jakuba. Jego dorobek obejmuje 38 sztuk teatralnych i 154 sonety, które do dziś wywierają niebagatelny wpływ na język angielski i literaturę światową.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 460 lat (na rok 2024)
- Żona/Mąż: Anne Hathaway
- Dzieci: Susanna, Hamnet, Judith
- Zawód: Dramaturg, poeta, aktor
- Główne osiągnięcie: Stworzenie 38 sztuk teatralnych i 154 sonetów, wpływ na język angielski
Podstawowe informacje o Williamie Szekspirze
William Shakespeare, którego nazwisko w czasach elżbietańskich miało liczne warianty zapisu, narodził się w Stratford-upon-Avon. Tradycyjnie przyjmuje się datę jego narodzin na 23 kwietnia 1564 roku, opierając się na zapisie o jego chrzcie, który odbył się 26 kwietnia 1564 roku. William Shakespeare zmarł 23 kwietnia 1616 roku (według kalendarza juliańskiego, co odpowiada 3 maja według kalendarza gregoriańskiego), również w swoim rodzinnym mieście. Jego status narodowy i literacki jest niekwestionowany – jest powszechnie uznawany za poetę narodowego Anglii i jednego z najwybitniejszych pisarzy literatury angielskiej wszech czasów. Jego wszechstronność objawiała się w roli poety, dramaturga i aktora, co czyni go postacią wyjątkową.
Rodzina i życie prywatne Williama Szekspira
William był trzecim z ośmiorga dzieci Johna Szekspira, rzemieślnika i radnego, oraz Mary Arden, pochodzącej ze znanej rodziny. Prawdopodobnie uczęszczał do lokalnej szkoły w Stratford, gdzie zdobywał wiedzę z zakresu języka łacińskiego, historii i literatury antycznej. Jego edukacja mogła zostać przerwana w wieku około 14-15 lat z powodu problemów finansowych ojca.
W 1582 roku, w wieku 18 lat, William poślubił starszą o osiem lat Anne Hathaway. Małżeństwo zawarte w pośpiechu, prawdopodobnie z powodu ciąży Anne, zaowocowało narodzinami trojga dzieci: Susanny oraz bliźniąt Hamneta i Judith. Tragiczna śmierć jedenastoletniego syna, Hamneta, z pewnością głęboko wpłynęła na życie i twórczość pisarza.
Kariera zawodowa i twórczość Williama Szekspira
Okres między 1585 a 1592 rokiem, znany jako „stracone lata”, jest w biografii Williama Szekspira okresem niewielu zachowanych informacji. Istnieją jedynie spekulacje o jego możliwej pracy jako guwernera, sekretarza lub aktora, co mogło dać mu pierwsze doświadczenia sceniczne. Większość swoich fundamentalnych dzieł, które stanowią kanon literatury światowej, William Shakespeare stworzył między 1586 a 1612 rokiem. W tym intensywnym okresie napisał łącznie 38 sztuk teatralnych oraz 154 sonety, demonstrując mistrzostwo w gatunkach komedii i tragedii. Jego talent polegał na tworzeniu złożonych postaci i uniwersalnych tematów, które do dziś rezonują z odbiorcami.
Oprócz pisania, William Szekspir aktywnie działał jako aktor. W 1610 roku John Davies z Hereford wspomniał, że „dobry Will” grywał role „królewskie”, co sugeruje jego obsadzanie w znaczących postaciach na scenie. Szekspir był członkiem trupy teatralnej Lorda Szambelana, która po objęciu tronu przez Króla Jakuba stała się trupą Króla. Działalność w tej grupie, często występującej w Globe Theatre, dostarczała mu inspiracji i umożliwiała realizację artystycznych wizji. Chociaż dokładna chronologia powstawania sztuk jest przedmiotem debat, okres jego największej aktywności twórczej przypada na lata 1586–1612, kiedy powstały arcydzieła takie jak „Hamlet”, „Makbet” czy „Romeo i Julia”.
Osiągnięcia i wpływ Williama Szekspira
Wpływ Williama Szekspira na język angielski jest ogromny i nie do przecenienia. Jest on najczęściej cytowanym pisarzem anglojęzycznym na świecie. Szacuje się, że wprowadził do języka angielskiego około 1600 nowych słów i zwrotów. Jego twórczość jest nieustannie analizowana i interpretowana, a dzieła Szekspira stanowią inspirację dla kolejnych pokoleń pisarzy, reżyserów i artystów. Jego kult i status literackiego geniusza ugruntowały się po śmierci, kiedy to jego dzieła zaczęły być doceniane przez szerszą publiczność, co doprowadziło do powstania fenomenu „szekspirowskiego”.
Najsłynniejsze dzieła Williama Szekspira, w tym tragedie „Hamlet”, „Makbet” i „Romeo i Julia”, należą do kanonu literatury światowej i są najczęściej wystawianymi sztukami na świecie. Jego wpływ obejmuje również inne kultury i języki. Warto zaznaczyć, że w twórczości Szekspira można odnaleźć wątki polskie, a jego dzieła miały znaczący wpływ na polską literaturę i historię polskich przekładów. Choć debata nad autorstwem dzieł przypisywanych Shakespeare’owi trwa, jego wkład w rozwój dramatu i języka angielskiego jest niezaprzeczalny.
Ciekawostki i kontrowersje związane z Szekspirem
Dom rodzinny Williama Szekspira w Stratford-upon-Avon przetrwał do dziś i jest obecnie muzeum zarządzanym przez Shakespeare Birthplace Trust, przyciągającym liczne grono turystów. Ciekawostką jest również trwająca debata naukowa i historyczna dotycząca autorstwa dzieł przypisywanych Shakespeare’owi. Niektórzy badacze kwestionują, czy osoba o jego wykształceniu i pochodzeniu mogła stworzyć tak wybitne teksty, sugerując innych autorów. Kolejnym punktem spornym jest dokładna chronologia powstawania sztuk i wierszy, ponieważ wiele z nich nie posiada precyzyjnych dat powstania w zachowanych dokumentach, co utrudnia pełne zrozumienie rozwoju jego twórczości.
Pomimo tych kontrowersji, bogactwo i głębia twórczości Williama Szekspira pozostają niekwestionowane. Jego dzieła, takie jak „Król Lear”, „Otello” czy „Burza”, wciąż poruszają uniwersalne tematy ludzkiej natury, miłości, zdrady, władzy i zemsty. Szekspir wniósł ogromny wkład w rozwój teatru elżbietańskiego, a jego dramaty, publikowane po jego śmierci, stały się fundamentem dla późniejszej literatury. Nawet po ponad czterech wiekach od jego śmierci, jego wpływ na myśl, język i kulturę jest wciąż żywy, czyniąc go postacią, która na zawsze zapisała się w historii literatury.
Kluczowe daty w życiu i karierze Williama Szekspira
| Data | Wydarzenie |
|---|---|
| Prawdopodobnie 23 kwietnia 1564 | Narodziny Williama Szekspira w Stratford-upon-Avon |
| 26 kwietnia 1564 | Chrzest Williama Szekspira |
| 1582 | Małżeństwo z Anne Hathaway |
| 1585–1592 | Okres „straconych lat” |
| 1586–1612 | Okres największej aktywności twórczej (38 sztuk, 154 sonety) |
| 1610 | Wzmianka o graniu przez Szekspira ról „królewskich” |
| 23 kwietnia 1616 (kal. juliański) / 3 maja 1616 (kal. gregoriański) | Śmierć Williama Szekspira w Stratford-upon-Avon |
Warto wiedzieć: William Shakespeare wprowadził do języka angielskiego około 1600 nowych słów (neologizmów), co czyni go jednym z najbardziej wpływowych twórców języka angielskiego.
William Szekspir pozostaje niezrównanym mistrzem słowa, którego dzieła, mimo upływu wieków, nadal potrafią poruszać najgłębsze struny ludzkiej duszy i wzbogacać nasze rozumienie świata, cementując jego pozycję jako nieśmiertelnej ikony literatury.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Jakie utwory napisał Szekspir?
William Szekspir był niezwykle płodnym autorem, który stworzył około 38 sztuk teatralnych, 154 sonetów oraz kilka innych poematów. Jego twórczość obejmuje różnorodne gatunki, od tragedii i komedii po kroniki historyczne.
Jakie są najsłynniejsze dzieła Szekspira?
Do najsłynniejszych dzieł Szekspira zalicza się takie tragedie jak „Hamlet”, „Romeo i Julia”, „Makbet” oraz „Król Lear”. Wśród komedii wyróżniają się natomiast „Sen nocy letniej” i „Poskromienie złośnicy”.
W jakiej epoce tworzył Szekspir?
Szekspir tworzył w epoce elżbietańskiej i jakobińskiej w Anglii. Okres ten, często nazywany renesansem angielskim, charakteryzował się dynamicznym rozwojem kultury, sztuki i teatru.
Z czego zasłynął Szekspir?
Szekspir zasłynął przede wszystkim jako najwybitniejszy dramaturg i poeta języka angielskiego. Jego dzieła cechuje głębokie zrozumienie ludzkiej natury, mistrzowskie operowanie językiem i ponadczasowe tematy.
Źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/William_Shakespeare
