William Adams, znany w Japonii jako Miura Anjin, był angielskim żeglarzem i nawigatorem, który na zawsze zapisał się w historii jako pierwszy Anglik, który dotarł do Japonii w 1600 roku. Urodzony w 1564 roku, w wieku 55 lat zmarł w Japonii w 1620 roku. Spędził tam ostatnie dwie dekady swojego życia, zdobywając zaufanie sioguna Tokugawy Ieyasu i otrzymując status samuraja. Po osieroceniu przez ojca w młodym wieku, Adams zdobył wszechstronną wiedzę z zakresu budowy statków, astronomii i nawigacji, co pozwoliło mu na niezwykłą karierę i istotny wpływ na relacje między Japonią a Europą.
William Adams: Pierwszy Anglik w Japonii i jego niezwykłe życie
William Adams, urodzony 24 września 1564 roku w Gillingham, w hrabstwie Kent, w Anglii, był postacią o niezwykłym życiorysie, której losy na zawsze splotły się z historią Japonii. Jako pierwszy Anglik, który dotarł do Kraju Kwitnącej Wiśni w 1600 roku, Adams nie tylko odcisnął swoje piętno na stosunkach handlowych i dyplomatycznych, ale również zyskał unikalny status samuraja, stając się jednym z najbardziej znanych obcokrajowców w feudalnej Japonii. Jego podróż, pełna wyzwań i nieoczekiwanych zwrotów akcji, zakończyła się śmiercią w Hirado (prowincja Nagasaki) 16 maja 1620 roku, po dwudziestu latach spędzonych w Japonii.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: W momencie śmierci miał 55 lat.
- Żona/Mąż: W Anglii poślubił Mary Hyn, w Japonii ożenił się z Japonką Oyuki.
- Dzieci: Miał czworo dzieci – dwoje z pierwszego małżeństwa (John, Deliverance) i dwoje z drugiego (Joseph, Susanna).
- Zawód: Żeglarz, nawigator, kapitan, doradca sioguna, samuraj.
- Główne osiągnięcie: Był pierwszym Anglikiem, który dotarł do Japonii, gdzie zyskał status samuraja i odegrał kluczową rolę w relacjach handlowych i dyplomatycznych.
Podstawowe informacje biograficzne
Dane personalne i pochodzenie
William Adams, urodzony w Gillingham w hrabstwie Kent, był Anglikiem. Jego życie rozpoczęło się w 1564 roku. Choć jego prawdziwe imię brzmiało William Adams, w Japonii zyskał on nowe, japońskie miano – Miura Anjin (三浦按針), co w wolnym tłumaczeniu oznacza „pilota z półwyspu Miura”. To nowe imię symbolizowało jego nową tożsamość i rolę, jaką odegrał w dalekiej krainie.
Daty i miejsca kluczowych wydarzeń
Najważniejszym wydarzeniem w życiu Williama Adamsa było jego przybycie do Japonii w 1600 roku, co uczyniło go pierwszym Anglikiem, który postawił stopę na japońskiej ziemi. Jego podróż była częścią holenderskiej wyprawy handlowej, która, mimo licznych trudności, doprowadziła go do celu. Po przybyciu, Adams szybko zyskał uznanie i zaufanie potężnego sioguna Tokugawy Ieyasu, co zaowocowało długim okresem służby. William Adams zmarł 16 maja 1620 roku w Hirado, prowincji Nagasaki, kończąc tym samym swoje życie, z czego ostatnie 20 lat spędził w Japonii.
Życie prywatne i rodzina
Pierwsze małżeństwo i potomstwo w Anglii
Życie Williama Adamsa było naznaczone długimi okresami rozłąki z rodziną. W 1589 roku poślubił Mary Hyn w Anglii. Z tego związku narodziło się dwoje dzieci: syn John i córka Deliverance. Mimo że los rzucił go daleko od ojczyzny, Adams nie zapomniał o swojej angielskiej rodzinie. Regularnie przesyłał im środki finansowe, starając się zapewnić im byt, nawet będąc tysiące mil od domu.
Drugie małżeństwo i potomstwo w Japonii
Po osiedleniu się w Japonii i zdobyciu pozycji, William Adams zawarł nowe małżeństwo w 1613 roku. Jego żoną została Japonka o imieniu Oyuki. Z tego związku przyszło na świat dwoje dzieci: syn Joseph i córka Susanna. To japońskie małżeństwo stanowiło kolejny dowód na głębokie zakorzenienie Adamsa w nowej kulturze i społeczeństwie.
Losy potomstwa
Po śmierci Williama Adamsa, jego syn Joseph przejął niektóre z tytułów i pozycji ojca. Jednakże losy pół-japońskich dzieci Adamsa stały się niepewne po 1635 roku. W tym właśnie roku siogun Tokugawa Iemitsu podjął decyzję o zamknięciu Japonii na handel zagraniczny, co dramatycznie zmieniło sytuację obcokrajowców i ich potomstwa. Po tym wydarzeniu ślad po dzieciach Adamsa w oficjalnych dokumentach historycznych się urywa, pozostawiając ich dalsze losy owiane tajemnicą.
Kariera morska i zawodowa
Wczesna nauka i służba w Anglii
Droga Williama Adamsa do sławy rozpoczęła się w młodym wieku. Gdy miał zaledwie dwanaście lat, około 1576 roku, zmarł jego ojciec. Ta rodzinna tragedia zmusiła młodego Williama do szybkiego wejścia w dorosłość. Podjął naukę zawodu u mistrza Nicholasa Digginsa w Limehouse. Przez kolejne dwanaście lat zgłębiał tajniki budowy statków, astronomii i nawigacji, zdobywając wiedzę, która okazała się nieoceniona w jego przyszłej karierze żeglarskiej.
Udział w wyprawach morskich
Kariera morska Williama Adamsa była bogata i zróżnicowana. Służył w Królewskiej Marynarce Wojennej pod dowództwem samego sir Francisa Drake’a. W 1588 roku brał udział w kluczowych walkach przeciwko Wielkiej Armadzie Hiszpańskiej, pełniąc funkcję kapitana statku zaopatrzeniowego „Richarde Dyffylde”. Według źródeł jezuickich, w trakcie swojej kariery Adams miał również uczestniczyć w dwuletniej ekspedycji arktycznej, której celem było odnalezienie legendarnego Przejścia Północno-Wschodniego. Te doświadczenia ukształtowały go jako doświadczonego nawigatora i dowódcę.
Główny pilot wyprawy holenderskiej do Japonii
Przełomowym momentem w życiu Williama Adamsa było zatrudnienie go w 1598 roku jako głównego pilota floty pięciu statków. Flota ta została sfinansowana przez kupców z Rotterdamu, a jej celem była daleka podróż do Japonii. Wyprawa ta okazała się tragiczna. Statek „Liefde”, na którym płynął Adams, wraz z pozostałymi jednostkami, zmagał się z ekstremalnymi warunkami podczas rejsu przez Cieśninę Magellana. Z 750 marynarzy i żołnierzy, którzy wyruszyli z Holandii, do brzegów Japonii dotarło tylko kilku wycieńczonych ludzi, w tym William Adams.
Warto wiedzieć: Tragiczny rejs przez Cieśninę Magellana był ogromnym wyzwaniem dla załogi statku „Liefde”. Z 750 osób, które wypłynęły z Holandii, do Japonii dotarło tylko kilku wycieńczonych marynarzy.
Służba pod Siogunatem Tokugawa
Relacja z Tokugawą Ieyasu i rola doradcy
Przybycie Williama Adamsa do Japonii w kwietniu 1600 roku zapoczątkowało nowy rozdział w jego życiu i w historii relacji między Japonią a Europą. Jego szczerość i rozległa wiedza o świecie szybko zyskały zaufanie przyszłego sioguna, Tokugawy Ieyasu. Adams stał się nieocenionym doradcą sioguna, wspierając go w sprawach zagranicznych, dyplomacji i handlu. Jego unikalne spojrzenie na świat i praktyczne umiejętności sprawiły, że stał się kluczową postacią na dworze sioguna.
Status samuraja i hatamoto
Wyjątkowość pozycji Williama Adamsa podkreśla fakt, że jako jeden z nielicznych obcokrajowców w historii Japonii, otrzymał on status samuraja. Został również obdarzony rangą „hatamoto”, co oznaczało, że był bezpośrednim wasalem sioguna. Ten zaszczytny tytuł wiązał się z przywilejem noszenia dwóch mieczy – symbolu samurajskiego statusu – oraz posiadaniem własnych włości. Stanie się samurajem było kulminacją jego niezwykłej podróży i integracji z japońskim społeczeństwem.
Osiągnięcia w budowie floty i technologii
William Adams przyczynił się do modernizacji japońskiej marynarki i technologii stoczniowej. W 1604 roku w Ito nadzorował budowę pierwszego w Japonii doku stoczniowego. Co więcej, pod jego kierownictwem zbudowano dwa statki w stylu zachodnim. Te innowacyjne jednostki zapoczątkowały rozwój japońskiej floty oceanicznej, otwierając nowe możliwości dla dalekosiężnych podróży i handlu. Jego wkład w rozwój techniki morskiej był znaczący.
Rola w kluczowych wydarzeniach historycznych
Obecność Williama Adamsa w Japonii zbiegła się z kluczowymi momentami w historii kraju. Istnieją hiszpańskie zapisy sugerujące, że 19 armat zdemontowanych ze statku „Liefde”, którym przybył Adams, zostało wykorzystanych przez armię Tokugawy podczas decydującej bitwy pod Sekigaharą w 1600 roku. To właśnie ta bitwa umocniła władzę klanu Tokugawa i zapoczątkowała długi okres pokoju w Japonii. Adams, dzięki swojej wiedzy i zasobom, mógł mieć pośredni, ale istotny wpływ na przebieg tych wydarzeń.
Wpływy dyplomatyczne i religijne
Jako zaufany doradca sioguna, William Adams odegrał znaczącą rolę w kształtowaniu polityki zagranicznej Japonii. Skutecznie przekonywał sioguna, że misjonarze katoliccy mają ukryte cele polityczne, a ich działalność może zagrozić stabilności kraju. Jego argumentacja przyczyniła się do wydalenia jezuitów z Japonii w 1614 roku, co stanowiło ważny krok w procesie izolacji Japonii od świata zewnętrznego.
Majątek i finanse
Nadania ziemskie i dochody
Za swoją wierną służbę i oddanie, siogun Tokugawa obdarzył Williama Adamsa znacznymi dobrami. Otrzymał on domenę w Hemi (obecnie Yokosuka), która przynosiła mu znaczne dochody. Posiadłość ta obejmowała niemal stu niewolników i służących, co świadczyło o jego wysokim statusie społecznym i materialnym w Japonii.
Pośrednictwo w handlu zagranicznym
William Adams odegrał kluczową rolę w handlu między Japonią a Europą. W 1614 roku, tuż przed oblężeniem Osaki, Adams pośredniczył w zakupie przez siogunat całych zapasów ołowiu, prochu i armat od kupców angielskich i holenderskich. Jego umiejętności negocjacyjne i znajomość obu światów były nieocenione w zapewnieniu siogunatu niezbędnych zasobów militarnych.
Kontrowersje i relacje międzyludzkie
Konflikt z Johnem Sarisem
Pomimo swojego sukcesu w Japonii, William Adams nie ustrzegł się konfliktów z innymi europejskimi przybyszami. Pozostawał w napiętych stosunkach z kapitanem Johnem Sarisem, który przybył do Japonii później. Saris gardził Adamsem za jego całkowite przejęcie japońskich obyczajów i stylu życia, nazywając go pogardliwie „znaturalizowanym Japończykiem”. Ta krytyka podkreślała kontrowersje wokół integracji Adamsa z japońskim społeczeństwem.
Opinia Richarda Cocksa
Inne spojrzenie na postać Williama Adamsa przedstawił Richard Cocks, szef angielskiej faktori w Hirado. Cocks chwalił Adamsa za jego spokojny temperament i maniery, które upodobniły go do japońskich gospodarzy. Ta pozytywna opinia świadczy o tym, że Adams potrafił nawiązywać pozytywne relacje i budować szacunek wśród swoich współczesnych, mimo różnic kulturowych.
Niechęć do powrotu do Anglii
W 1613 roku William Adams ostatecznie otrzymał pozwolenie na powrót do ojczyzny. Jednakże, ku zaskoczeniu wielu, zdecydował się pozostać w Japonii. Decyzja ta mogła być podyktowana wieloma czynnikami, w tym głębokim przywiązaniem do swojej japońskiej rodziny – żony Oyuki i dzieci – a także wysokim statusem społecznym i wpływami, które zdobył w Japonii. Powrót do Anglii oznaczałby utratę pozycji, którą z takim trudem wypracował.
Ciekawostki i dziedzictwo
Listy i relacje z Japonii
William Adams pozostawił po sobie cenne świadectwa swoich doświadczeń w Japonii. Napisał słynny list w październiku 1611 roku, w którym opisał swoje pochodzenie, losy wyprawy i życie w nowej ojczyźnie. W liście tym zachęcał również angielskich kupców do nawiązania kontaktów handlowych z Japonią, podkreślając potencjalne korzyści z takiej współpracy. Jego pisma stanowią ważny dokument historyczny, rzucający światło na życie w Japonii początku XVII wieku.
Prezenty dla króla Jakuba I
Dzięki pośrednictwu Williama Adamsa, stosunki dyplomatyczne między Anglią a Japonią uległy zacieśnieniu. Siogun Tokugawa Hidetada, za namową Adamsa, wysłał królowi Anglii, Jakubowi I, zestaw japońskich zbroi. Jedna z tych zbroi do dziś jest wystawiona w Tower of London, stanowiąc namacalny dowód historycznych więzi i roli, jaką William Adams odegrał w ich nawiązaniu.
Warto wiedzieć: Jedna z japońskich zbroi, wysłana jako prezent dla króla Jakuba I dzięki pośrednictwu Williama Adamsa, do dziś jest eksponowana w Tower of London.
Podsumowanie kluczowych etapów życia Williama Adamsa
Kluczowe daty i wydarzenia
William Adams, pierwszy Anglik w Japonii, swoją niezwykłą karierę i adaptację do japońskiej kultury pokazują, że odwaga i otwartość na nowe doświadczenia mogą prowadzić do budowania mostów między odległymi światami. Jego życie, od skromnych początków w Anglii po status samuraja w feudalnej Japonii, stanowi fascynujący przykład determinacji, umiejętności i zdolności do adaptacji w obliczu nieznanego.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czy William Adams był samurajem?
Tak, William Adams jest uznawany za pierwszego Europejczyka, który został samurajem. Został przyjęty na służbę przez tokugawskiego shoguna Ieyasu Tokugawę i otrzymał rangę samuraja.
Co to jest Samuel Adams?
Samuel Adams był jedną z kluczowych postaci amerykańskiej Rewolucji. Był jednym z Ojców Założycieli Stanów Zjednoczonych i znaczącym politykiem z Massachusetts.
Czy istniał kiedyś biały samuraj?
Tak, istniał tak zwany „biały samuraj”, a mowa tu o Williamie Adamsie. Był Anglikiem, który jako pierwszy Europejczyk zdobył uznanie i rangę samuraja w Japonii.
Co oznacza Miura Anjin?
Miura Anjin to japońskie imię nadane Williamowi Adamsowi przez tokugawskiego shoguna Ieyasu. Oznacza ono „sternika z Miury”, nawiązując do jego przeszłości jako żeglarza i miejsca, gdzie wylądował w Japonii.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/William_Adams_(samurai)
